απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.5

Η Θράκη, η Μικρά Ασία και ο Πόντος, ακμαία ελληνικά κέντρα

Τον 19ο αιώνα εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες ζούσαν έξω από το ελληνικό κράτος, στη Θράκη, στη Μικρά Ασία, στον Πόντο και στην Καππαδοκία. Το μάθημα δείχνει πώς οργανώνονταν, πώς πρόκοψαν στο εμπόριο και πώς ίδρυσαν σχολεία.

ΣΤ΄ Δημοτικού · Ιστορία · Ενοτητα 4 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 19ος αιώνας

Γιατί

Τι έγινε

  1. Στη Θράκη, στα μικρασιατικά παράλια, στον Πόντο και στην Καππαδοκία ζούσαν Ορθόδοξοι Έλληνες που μιλούσαν ελληνικά, τουρκικά ή αρμενικά.
  2. Μετά τις διώξεις του 1821, και κυρίως μετά το 1856, η ζωή τους βελτιώθηκε χάρη στις μεταρρυθμίσεις και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.
  3. Τις κοινότητες διοικούσαν, με αρχηγό τον μητροπολίτη, εκλεγμένοι δημογέροντες, έφοροι της εκπαίδευσης και επιτροπές των ναών.
  4. Το 1836 ιδρύθηκε στην Κωνσταντινούπολη επιτροπή που φρόντιζε για βιβλία, για την ελληνική γλώσσα και για Αρρεναγωγεία και Παρθεναγωγεία· τα έξοδα τα κάλυπταν κυρίως οι ίδιοι οι Έλληνες.
  5. Στη Θράκη ο πληθυσμός αραίωνε από εξισλαμισμούς, μεταναστεύσεις και εκβουλγαρισμούς, αλλά γίνονταν εξαγωγές σιταριού και καπνών.
  6. Στη Μικρά Ασία και στον Πόντο οι Έλληνες αυξήθηκαν, διακρίθηκαν στο εμπόριο και τη ναυτιλία και ίδρυσαν σχολεία και εφημερίδες.
  7. Οι Έλληνες της Καππαδοκίας πρόκοψαν παρά την απομόνωση και τους φόρους και τύπωναν βιβλία στα καραμανλίδικα.

Πρόσωπα

Πιερ ντε Κουμπερτέν
Γάλλος βαρόνος που αναβίωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες
Δημήτριος Βικέλας
πρότεινε να γίνουν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα
Σπύρος Λούης
νικητής του μαραθωνίου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896

Όροι

δημογέροντες
εκλεγμένοι άρχοντες που διοικούσαν τις ελληνικές κοινότητες
κρυπτοχριστιανοί
Χριστιανοί που μόνο φαινομενικά δέχτηκαν τη μουσουλμανική θρησκεία (κλωστοί)
καραμανλίδικα
τουρκική γλώσσα γραμμένη με ελληνικούς χαρακτήρες
Παρθεναγωγείο
σχολείο για κορίτσια
Αρρεναγωγείο
σχολείο για αγόρια
Ανατολική Ρωμυλία
περιοχή με πολλούς Έλληνες, σήμερα τμήμα της Βουλγαρίας
Ανατολία
η Μικρά Ασία
επιδημία
γρήγορη εξάπλωση μιας αρρώστιας σε μια περιοχή
εποπτεύω
επιβλέπω

Χρονολογίες

1830
Πρωτόκολλο του Λονδίνου
1836
Ίδρυση της Κεντρικής Εκκλησιαστικής και Πνευματικής Επιτροπής στην Κωνσταντινούπολη
1856
Αρχίζει να βελτιώνεται η ζωή των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
1896
Οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα (5 Απριλίου)

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ζούσαν οι Έλληνες του Πόντου και της Μικράς Ασίας τον 19ο αιώνα;

Μετά το 1856 οι συνθήκες τους βελτιώθηκαν. Διακρίθηκαν στο εμπόριο και τη ναυτιλία και ίδρυσαν ξακουστά σχολεία, όπως η Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης και το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας.

Ποιοι ήταν οι κρυπτοχριστιανοί;

Χριστιανοί που μόνο φαινομενικά είχαν δεχτεί τη μουσουλμανική θρησκεία. Λέγονταν και κλωστοί.

Τι ήταν τα καραμανλίδικα;

Βιβλία γραμμένα στην τουρκική γλώσσα αλλά με ελληνικούς χαρακτήρες. Τυπώθηκαν για τους Έλληνες της Καππαδοκίας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.