απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
14

Ήτανε μια φορά…

Ιστορίες για ταξίδια, αληθινά και φανταστικά: τα παραμύθια ενός παππού, ένα ταξίδι στο φεγγάρι, ο Οδυσσέας στο νησί του Αιόλου και ένα τραγούδι για τη θάλασσα. Στη γραμματική: το επίθετο «πολύς, πολλή, πολύ» και τα εθνικά ονόματα.

Γ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1415 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στην ιστορία του Γεώργιου Βιζυηνού ένα παιδί ακούει από τον παππού του θαυμαστά ταξίδια και φεύγει για την Πόλη να γίνει ραφτόπουλο· η ζωή όμως είναι σκληρή.
  2. Στο τέλος ανακαλύπτει ότι ο παππούς δεν είχε ταξιδέψει ποτέ: τις ιστορίες τις είχε ακούσει από τη δική του γιαγιά.
  3. Κάθε παράγραφος έχει ένα κύριο νόημα, και της δίνουμε τίτλο.
  4. Κλίση του επιθέτου «πολύς, πολλή, πολύ» και λέξεις της οικογένειας «ταξίδι».
  5. Στο «Ταξίδι στο φεγγάρι» του Λουκιανού ένας τυφώνας σηκώνει ένα καράβι ως τη Σελήνη, όπου βασιλεύει ο Ενδυμίωνας.
  6. Εθνικά ονόματα με κεφαλαίο, επίθετα από αυτά με μικρό· σύνθετα με αερο-.
  7. Από την Οδύσσεια: ο Αίολος δίνει στον Οδυσσέα τους ανέμους κλεισμένους σε ασκί, οι σύντροφοι το ανοίγουν κοντά στην Ιθάκη.
  8. Ένα τραγούδι του Νίκου Γκάτσου για έναν ναυτικό που ταξιδεύει από τη Βενετία προς την Κρήτη· τα μέρη του καραβιού.

Πρόσωπα

παππούς
λέει παραμύθια για μακρινά ταξίδια
ραφτόπουλο
ο εγγονός που πάει στην Πόλη
Γεώργιος Βιζυηνός
συγγραφέας της ιστορίας του παππού
Λουκιανός
αρχαίος συγγραφέας, «Ταξίδι στο φεγγάρι»
Ενδυμίωνας
ο βασιλιάς του φεγγαριού
Οδυσσέας
ο ήρωας που γυρίζει στην Ιθάκη
Αίολος
ο φύλακας των ανέμων
Νίκος Γκάτσος
ποιητής του «Γεια σου χαρά σου Βενετιά»

Όροι

πολύς, πολλή, πολύ
με υ μόνο στο αρσενικό και ουδέτερο
εθνικό όνομα
δείχνει καταγωγή: Κρητικός
κύριο νόημα
αυτό που λέει κυρίως η παράγραφος
φανταστική ιστορία
γίνονται πράγματα απίστευτα
ασκί
σακί από δέρμα
Ζέφυρος
ήπιος δυτικός άνεμος
Πόλη
η Κωνσταντινούπολη
αλαργινός
μακρινός
ναυλώνω
νοικιάζω ένα πλοίο
αντάρα
θύελλα
αλαφιασμένος
τρομαγμένος
πρύμνη
το πίσω μέρος του πλοίου
κατάρτι
ο ιστός που κρατά τα πανιά
πηδάλιο
το τιμόνι του πλοίου
βρεγμένος ως το κόκαλο
πολύ βρεγμένος
φυλάω σαν τα μάτια μου
το προσέχω πάρα πολύ

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πότε γράφεται «πολύ» και πότε «πολλή»;

Με ένα λ και υ γράφονται μόνο το αρσενικό και το ουδέτερο στον ενικό: ο πολύς θόρυβος, το πολύ χρώμα (και στην αιτιατική: τον πολύ). Όλοι οι άλλοι τύποι έχουν δύο λ: η πολλή βροχή, οι πολλοί άνθρωποι.

Πότε γράφουμε «Έλληνας» με κεφαλαίο και πότε «ελληνικός» με μικρό;

Τα εθνικά ονόματα, που δείχνουν από πού είναι κάποιος (Έλληνας, Ελληνίδα, Κερκυραίος), αρχίζουν με κεφαλαίο. Τα επίθετα που βγαίνουν από αυτά (ελληνικός, γαλλικός) αρχίζουν με μικρό.

Γιατί ο Αίολος διώχνει τον Οδυσσέα τη δεύτερη φορά;

Ο Αίολος είχε κλείσει τους άγριους ανέμους σε ένα ασκί. Κοντά στην Ιθάκη οι σύντροφοι το άνοιξαν νομίζοντας ότι είχε χρυσάφι, και η θύελλα τους γύρισε πίσω. Ο Αίολος θύμωσε και δεν τους βοήθησε ξανά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.