απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ζ

Θέματα από τη βυζαντινή ιστορία

Το κεφάλαιο Ζ καλύπτει τα μαθήματα 37 έως 42, θέματα που διατρέχουν όλη τη βυζαντινή ιστορία: τη βυζαντινή Κύπρο, τη διπλωματία, τη θέση της γυναίκας, την τέχνη, την παιδεία και τη γλώσσα των Βυζαντινών.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Ζ15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Από τον 4ο ως τον 15ο αιώνα μ.Χ., όλη η βυζαντινή εποχή

Τι έγινε

  1. Μάθημα 37: ο Μέγας Κωνσταντίνος ξαναχτίζει τη Σαλαμίνα της Κύπρου ως Κωνσταντία. Τον 7ο αιώνα οι Άραβες επιτίθενται στο νησί και για περίπου τρεις αιώνες η Κύπρος μένει ουδέτερη και αυτοδιοίκητη.
  2. Η ουδετερότητα προστάτεψε τους Κυπρίους από τον εξισλαμισμό και έκανε το νησί καταφύγιο για τους εικονολάτρες. Αργότερα το πήραν οι σταυροφόροι, οι Βενετοί και οι Τούρκοι.
  3. Μάθημα 38: οι Βυζαντινοί προτιμούσαν τη διπλωματία από τον πόλεμο: συνθήκες, χρήματα, δώρα, τίτλους, πρεσβείες, ιεραποστόλους και γάμους πριγκιπισσών με ξένους ηγεμόνες.
  4. Μάθημα 39: οι νόμοι ήθελαν τη γυναίκα κατώτερη από τον άντρα, όμως ο Ιουστινιανός και η Θεοδώρα τής έδωσαν περισσότερα δικαιώματα. Τα κορίτσια μάθαιναν γράμματα μόνο στο σπίτι.
  5. Πολλές γυναίκες δούλεψαν στο εμπόριο και στην ιατρική. Δύο αυτοκράτειρες, η Θεοδώρα και η Ειρήνη η Αθηναία, έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην εικονομαχία.
  6. Μάθημα 40: η βυζαντινή τέχνη συνεχίζει την αρχαία ελληνική και τη ρωμαϊκή. Είναι κυρίως θρησκευτική: ναοί, εικόνες, ψηφιδωτά και μικρογραφίες, αλλά υπάρχει και πλούσια λαϊκή τέχνη.
  7. Μάθημα 41: ανώτερες σχολές, όπως το Πανδιδακτήριο και η Πατριαρχική Σχολή, διδάσκουν αρχαίους συγγραφείς και Βίβλο. Μετά την Άλωση λόγιοι φέρνουν στην Ιταλία αρχαία χειρόγραφα.
  8. Μάθημα 42: η ελληνική παίρνει τη θέση της λατινικής στο κράτος. Μαζί με τη λόγια γλώσσα μιλιέται και η απλή, που με τα χρόνια φτάνει κοντά στη σημερινή, και καθιερώνεται η μικρογράμματη γραφή.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Μέγας Κωνσταντίνος
ξανάχτισε τη Σαλαμίνα της Κύπρου
Αγία Ελένη
ίδρυσε ναό στην Κύπρο
Νικηφόρος Φωκάς
ένωσε ξανά την Κύπρο με το Βυζάντιο
Θεοδώρα
αυτοκράτειρα, στήριξε τις γυναίκες
Ειρήνη η Αθηναία
αυτοκράτειρα στην εποχή της εικονομαχίας
Άννα Κομνηνή
ιστορικός, κόρη του Αλεξίου Α΄
Κασσιανή
υμνογράφος
Ευδοκία
η Αθηναία γυναίκα του Θεοδοσίου Β΄
Φώτιος
πατριάρχης και δάσκαλος
Γεώργιος Γεμιστός Πλήθων
σοφός του Μιστρά
Ρωμανός ο Μελωδός
υμνογράφος του 6ου αιώνα

Όροι

Κωνσταντία
το νέο όνομα της Σαλαμίνας της Κύπρου
ουδετερότητα
να μην είσαι με κανέναν αντίπαλο
αυτοδιοίκηση
να κυβερνιέσαι μόνος σου
εξισλαμισμός
η αλλαγή πίστης στο Ισλάμ
διπλωματία
λύση διαφορών χωρίς όπλα
πρεσβεία
επίσημη αποστολή σε ξένη χώρα
γυναικωνίτης
ο χώρος των γυναικών στην εκκλησία
αγιογραφία
ζωγραφική εικόνων με αγίους
ψηφιδωτό
εικόνα από μικρές χρωματιστές πέτρες
μικρογραφία
μικρή ζωγραφιά μέσα σε βιβλίο
σταυροειδής ναός
ναός σε σχήμα σταυρού με τρούλο
λαϊκή τέχνη
τα έργα των απλών τεχνιτών
Πανδιδακτήριο
το πανεπιστήμιο της Πόλης
καλλιγράφος
αντιγράφει βιβλία με ωραία γράμματα
χειρόγραφο
βιβλίο γραμμένο με το χέρι
μικρογράμματη γραφή
γραφή με μικρά γράμματα
πάπυρος
υλικό γραφής από την Αίγυπτο
λόγια γλώσσα
η γλώσσα των μορφωμένων, κοντά στην αρχαία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί η Κύπρος έγινε ουδέτερη;

Άραβες και Βυζαντινοί πολεμούσαν συνέχεια πάνω στο νησί και οι κάτοικοι υπέφεραν. Οι Κύπριοι ζήτησαν να μείνουν ουδέτεροι και να πληρώνουν φόρο και στους δύο. Το νησί το κυβερνούσαν ο Αρχιεπίσκοπος και ένα συμβούλιο, ώσπου ο Νικηφόρος Φωκάς το ένωσε ξανά με το Βυζάντιο το 965.

Με ποιους τρόπους έκαναν διπλωματία οι Βυζαντινοί;

Έκλειναν συμμαχίες και συνθήκες, έδιναν χρήματα, δώρα και τίτλους, φιλοξενούσαν ξένους άρχοντες και σπούδαζαν τα παιδιά τους. Έστελναν πρεσβείες και ιεραποστόλους και πάντρευαν βυζαντινές πριγκίπισσες με ξένους ηγεμόνες.

Πώς ζούσαν οι γυναίκες στο Βυζάντιο;

Οι νόμοι και οι συνήθειες τις ήθελαν κυρίως στο σπίτι και τα κορίτσια δεν πήγαιναν σχολείο. Με τον καιρό όμως απέκτησαν περισσότερα δικαιώματα. Πολλές δούλεψαν στο εμπόριο υφασμάτων ή ως γιατροί, και κάποιες έγιναν σπουδαίες αυτοκράτειρες ή λόγιες, όπως η Άννα Κομνηνή και η Κασσιανή.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.