Β Θηλυκά

Η ενότητα δείχνει πώς κλίνονται τα θηλυκά ουσιαστικά σε -α, -η και -ω, τα ανισοσύλλαβα σε -ά και -ού, τα θηλυκά σε -ος με λόγια κλίση και τα ουσιαστικά κοινού γένους.

Ε΄ Δημοτικού · Γραμματική · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Τα θηλυκά σε -α άλλοτε κρατούν τον τόνο στην παραλήγουσα της γενικής πληθυντικού («των ικανοτήτων») και άλλοτε τον κατεβάζουν στη λήγουσα («των θαλασσών»).
Τα θηλυκά σε -η με πληθυντικό σε -ες, όπως «διακοπή» και «τέχνη», τονίζονται στη γενική πληθυντικού στη λήγουσα.
Τα θηλυκά σε -η με πληθυντικό σε -εις, όπως «πόλη», είναι λέξεις από παλιότερες μορφές της γλώσσας. Σε παλιά ή επίσημα κείμενα βρίσκουμε γενική σε -εως και ονομαστική σε -ις.
Τα θηλυκά σε -ω, όπως «ηχώ» και ονόματα σαν «Αργυρώ», δεν έχουν πληθυντικό.
Τα ανισοσύλλαβα σε -ά και -ού, όπως «γιαγιά» και «αλεπού», κάνουν πληθυντικό σε -δες.
Θηλυκά σε -ος, όπως «οδός», «μέθοδος», «διάμετρος», κλίνονται με λόγια κλίση και έχουν τις καταλήξεις των αρσενικών σε -ος.
Στα θηλυκά η γενική ενικού παίρνει ένα -ς, και ονομαστική, αιτιατική και κλητική είναι ίδιες σε κάθε αριθμό· εξαιρούνται τα θηλυκά σε -ος.
Μερικά ουσιαστικά για επαγγέλματα έχουν κοινό γένος, αρσενικό και θηλυκό.

Όροι

των ικανοτήτων: γεν. πληθ. με τόνο στην παραλήγουσα
των θαλασσών: γεν. πληθ. σε -α με τόνο στη λήγουσα
οι πόλεις: πληθυντικός θηλυκού σε -η με -εις
της κυβερνήσεως: παλιά γενική ενικού σε -εως
η δύναμις: παλιά ονομαστική ενικού σε -ις
η ηχώ: θηλυκό σε -ω χωρίς πληθυντικό
οι αλεπούδες: πληθυντικός ανισοσύλλαβου σε -ού
η διάμετρος: θηλυκό σε -ος με λόγια κλίση
κοινού γένους: ουσιαστικό αρσενικό και θηλυκό μαζί
ο/η μάρτυρας: κοινού γένους σε -ας
-αια: π.χ. «κεραία», εκτός «ιδέα», «παρέα»
-ία: παροξύτονα όπως «γωνία», «αηδία»
-εια: προπαροξύτονα όπως «αλήθεια»
-ισσα: π.χ. «αρχόντισσα», εκτός «Λάρισα»
-ότητα: π.χ. «θερμότητα», «ποιότητα»
-ύτητα: π.χ. «ταχύτητα», «ευθύτητα»
-οσύνη: π.χ. «καλοσύνη», «δικαιοσύνη»

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια θηλυκά σε -η κάνουν πληθυντικό σε -εις;

Λέξεις που έρχονται από παλιότερες μορφές της γλώσσας, όπως «κυβέρνηση», «πόλη», «απόφαση», «γνώση». Λέμε «οι κυβερνήσεις, των κυβερνήσεων».

Τι είναι τα ουσιαστικά κοινού γένους;

Ουσιαστικά, κυρίως για επαγγέλματα ή δραστηριότητες, που είναι και αρσενικά και θηλυκά, όπως «ο/η δικηγόρος», «ο/η μάρτυρας», «ο/η συγγραφέας».

Πότε γράφω -εια και πότε -ία;

Με -ία γράφονται τα παροξύτονα, π.χ. «γωνία», και με -εια τα προπαροξύτονα, π.χ. «αλήθεια». Όσα βγαίνουν από ρήματα σε -εύω ή από επίθετα σε -ύς γράφονται -εία, π.χ. «πλατεία».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα