Η ενότητα δείχνει πώς κλίνονται τα αρσενικά, τα θηλυκά και τα ουδέτερα ουσιαστικά, ισοσύλλαβα και ανισοσύλλαβα, πού πέφτει ο τόνος στη γενική πληθυντικού και ποια ουσιαστικά είναι ανώμαλα.
Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Τα ουσιαστικά είναι ισοσύλλαβα ή ανισοσύλλαβα, ανάλογα με το αν έχουν τις ίδιες συλλαβές σε ενικό και πληθυντικό.
Αρσενικά: κλίνονται σε -ης, -ας, -ος (ισοσύλλαβα) και σε -άς, -ής, -ές, -ούς (ανισοσύλλαβα). Όλα, εκτός από όσα λήγουν σε -ος, έχουν τρεις ίδιες πτώσεις και -ες στον πληθυντικό.
Στη γενική πληθυντικού τα αρσενικά σε -ης τονίζονται στη λήγουσα, ενώ τα παροξύτονα και προπαροξύτονα σε -ας στην παραλήγουσα, π.χ. «των Ελλήνων».
Θηλυκά: κλίνονται σε -α, -η, -ω, σε -ά και -ού (ανισοσύλλαβα) και με λόγια κλίση σε -ος, όπως «η οδός». Η γενική ενικού παίρνει -ς.
Υπάρχουν ουσιαστικά κοινού γένους, κυρίως επαγγέλματα, που είναι αρσενικά και θηλυκά, π.χ. «ο/η δικηγόρος», «ο/η ταμίας».
Ουδέτερα: κλίνονται σε -ο, -ι, -ος (ισοσύλλαβα) και σε -μα, -ιμο, -ς, -ν, -υ (ανισοσύλλαβα). Τα ανισοσύλλαβα τονίζονται στη γενική πληθυντικού στην παραλήγουσα.
Ανώμαλα είναι τα άκλιτα, κυρίως ξένες λέξεις όπως «μετρό», τα διπλόκλιτα και κάποιοι αρχαίοι τύποι σε στερεότυπες εκφράσεις, π.χ. «εν λόγω», «πάση θυσία».
Όροι
ισοσύλλαβο
ουσιαστικό με ίδιο αριθμό συλλαβών σε ενικό και πληθυντικό, π.χ. «μαθητής, μαθητές»
ανισοσύλλαβο
ουσιαστικό με μία συλλαβή παραπάνω στον πληθυντικό, π.χ. «γιαγιά, γιαγιάδες»
κοινού γένους
ουσιαστικό που είναι αρσενικό και θηλυκό, π.χ. «ο/η ηθοποιός»
άκλιτο ουσιαστικό
δεν αλλάζει σε καμία πτώση, π.χ. «το ραντεβού»
διπλόκλιτο ουσιαστικό
αλλάζει γένος στον πληθυντικό, π.χ. «ο βράχος, τα βράχια»
λόγια κλίση
κλίση με παλιότερες καταλήξεις, π.χ. «η λεωφόρος, των λεωφόρων»
Τι είναι τα ισοσύλλαβα και τα ανισοσύλλαβα ουσιαστικά;
Μετράμε τις συλλαβές στον ενικό και στον πληθυντικό. Αν είναι ίδιες, το ουσιαστικό είναι ισοσύλλαβο, π.χ. «μαθητής, μαθητές». Αν ο πληθυντικός έχει περισσότερες, είναι ανισοσύλλαβο, π.χ. «γιαγιά, γιαγιάδες».
Πώς σχηματίζεται η γενική ενικού των θηλυκών;
Προσθέτουμε ένα -ς στην ονομαστική, π.χ. «η χαρά, της χαράς», «η αλεπού, της αλεπούς». Εξαιρούνται τα θηλυκά σε -ος.
Τι είναι τα διπλόκλιτα ουσιαστικά;
Είναι ουσιαστικά που στον πληθυντικό αλλάζουν γένος και έχουν δύο κλίσεις, π.χ. «ο χρόνος, οι χρόνοι και τα χρόνια», «ο λόγος, οι λόγοι και τα λόγια».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.