Παραγωγή

Το μάθημα δείχνει πώς σχηματίζονται από άλλες λέξεις παράγωγα ρήματα, ουσιαστικά, επίθετα και επιρρήματα.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1715 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Παράγωγα ρήματα φτιάχνονται κυρίως από ουσιαστικά ή επίθετα (κλειδί → κλειδώνω, όμορφος → ομορφαίνω), αλλά και από άλλα ρήματα ή από επιρρήματα (χαμηλά → χαμηλώνω).
Παράγωγα ουσιαστικά από ρήματα δείχνουν πρόσωπο, ενέργεια ή τόπο: τραγουδιστής, κλάδεμα, γυμναστήριο.
Παράγωγα ουσιαστικά από ουσιαστικά είναι τα υποκοριστικά, τα μεγεθυντικά, τα περιεκτικά, τα τοπικά, τα εθνικά και τα επαγγελματικά.
Παράγωγα ουσιαστικά από επίθετα είναι αφηρημένα και φανερώνουν ιδιότητα: αθώος → αθωότητα, γλυκός → γλύκα.
Παράγωγα επίθετα βγαίνουν από ρήματα (λάμπω → λαμπερός), από ουσιαστικά (βροχή → βροχερός), από επίθετα (κοντός → κοντούλης) και από επιρρήματα (αύριο → αυριανός).
Παράγωγα επίθετα σχηματίζονται και με το στερητικό α(ν)-: επίσημος → ανεπίσημος.
Παράγωγα επιρρήματα φτιάχνονται κυρίως από επίθετα με -α και -ως.

Όροι

υποκοριστικά: δείχνουν κάτι μικρό ή αγαπητό, «παιδί → παιδάκι»
μεγεθυντικά: δείχνουν κάτι πιο μεγάλο, «κολοκύθι → κολοκύθα»
περιεκτικά: δείχνουν πολλά όμοια πράγματα στο ίδιο μέρος, «αμπέλι → αμπελώνας»
τοπικά: δείχνουν τόπο, «εστιάτορας → εστιατόριο»
εθνικά: δείχνουν από πού κατάγεται κάποιος, «Ψαρά → Ψαριανός»
επαγγελματικά: δηλώνουν επάγγελμα, «γάλα → γαλατάς»
αφηρημένα ουσιαστικά: ουσιαστικά από επίθετα που φανερώνουν ιδιότητα, «μαύρος → μαυρίλα»
ρηματικά επίθετα: παράγωγα επίθετα σε -τος από ρήματα, «σκύβω → σκυφτός»
στερητικό α(ν)-: με αυτό σχηματίζονται παράγωγα επίθετα, «πιθανός → απίθανος»
παράγωγα ρήματα: ρήματα από άλλες λέξεις, «σημάδι → σημαδεύω»

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι τα υποκοριστικά;

Είναι παράγωγα ουσιαστικά που δείχνουν ότι κάτι είναι μικρό ή αγαπητό, όπως παιδί → παιδάκι. Έχουν καταλήξεις όπως -άκι, -ίτσα, -ούλα, -ούδι.

Τι σημαίνουν τα ουσιαστικά που βγαίνουν από ρήματα;

Κυρίως το πρόσωπο που κάνει κάτι (τραγουδιστής), την ενέργεια ή το αποτέλεσμά της (κλάδεμα) ή το όργανο, το μέσο ή τον τόπο της ενέργειας (γυμναστήριο).

Από πού βγαίνουν τα παράγωγα επιρρήματα;

Κυρίως από επίθετα, με τις καταλήξεις -α και -ως, όπως όμορφος → όμορφα και ειλικρινής → ειλικρινώς. Πιο σπάνια από αντωνυμίες (άλλος → αλλού) ή άλλα επιρρήματα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα