απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
16.1

Mε την πρόταση συνδέω δύο φράσεις

Το μάθημα εξηγεί ότι η πρόταση φτιάχνεται από μια ονοματική φράση, το υποκείμενο, και μια ρηματική φράση, και δείχνει βήμα βήμα πώς αναλύουμε μια πρόταση.

Ε΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 1615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

  1. Στην επικοινωνία δεν μιλάμε με σκέτες λέξεις αλλά με φράσεις και προτάσεις.
  2. Πρόταση είναι σειρά λέξεων με ένα ρήμα οπωσδήποτε και δικό της νόημα. Η απλή πρόταση έχει ένα μόνο ρήμα.
  3. Κάθε πρόταση φτιάχνεται από δύο φράσεις: την ονοματική φράση, που είναι το υποκείμενο, και τη ρηματική φράση.
  4. Η ονοματική φράση χτίζεται γύρω από ουσιαστικό, τον πυρήνα της. Η ρηματική φράση χτίζεται γύρω από το ρήμα και μπορεί να έχει μέσα της μικρότερες φράσεις.
  5. Η γλώσσα χτίζεται σαν κατασκευή με τουβλάκια: φθόγγοι, συλλαβές, λέξεις, φράσεις, προτάσεις, παράγραφοι, κείμενο.
  6. Για να αναλύσω μια πρόταση: βρίσκω το μέρος του λόγου κάθε λέξης, ξεχωρίζω υποκείμενο και ρηματική φράση, βρίσκω το αντικείμενο και ενώνω ξανά τις φράσεις.

Όροι

πρόταση
σειρά λέξεων με ρήμα και αυτοτελές νόημα, «Η Μαρία κοιμάται.»
απλή πρόταση
πρόταση με ένα μόνο ρήμα, «Ο γιατρός έγραψε τη συνταγή.»
φράση
ομάδα λέξεων με νόημα που δεν είναι πρόταση, «η φίλη της μητέρας»
ονοματική φράση
φράση γύρω από ουσιαστικό, «ο αδελφός του Πέτρου»
ρηματική φράση
το ρήμα μαζί με τις λέξεις που πάνε μαζί του, «διάβαζε τα μαθήματά του»
υποκείμενο
η ονοματική φράση που απαντά στο «ποιος;», σε ονομαστική, «Το λαίμαργο σκυλί»
αντικείμενο
φράση που απαντά στο «ποιον; τι;» και δέχεται την ενέργεια, «τα μελομακάρονα»
πυρήνας
η βασική λέξη μιας φράσης, «αδελφός» στο «ο αδελφός του Πέτρου»

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι πρόταση;

Είναι μια σειρά από λέξεις που έχει οπωσδήποτε ένα ρήμα και δικό της, αυτοτελές νόημα, π.χ. «Ο γιατρός έγραψε τη συνταγή».

Πώς βρίσκω το υποκείμενο;

Διαβάζω την πρόταση και ρωτάω «ποιος, ποια, ποιο;». Η απάντηση είναι το υποκείμενο, που είναι πάντα σε ονομαστική πτώση.

Πώς βρίσκω το αντικείμενο;

Ρωτάω «ποιον, ποια, τι;» μετά το ρήμα. Στο «Το λαίμαργο σκυλί έφαγε τα μελομακάρονα» η απάντηση στο «τι έφαγε;» είναι «τα μελομακάρονα».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.