Γ Φωνή και μεταβατικότητα

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ενεργητική φωνή έχουν οι τύποι με α΄ ενικό οριστικής ενεστώτα σε -ω/-ώ· συνήθως δείχνουν ότι το υποκείμενο ενεργεί.
2. Παθητική φωνή έχουν οι τύποι σε -μαι· συνήθως δείχνουν ότι το υποκείμενο δέχεται μια ενέργεια.
3. Τη φωνή την κρίνουμε από την κατάληξη, όχι από τη σημασία. Τα ρήματα που έχουν μόνο παθητικούς τύπους λέγονται αποθετικά.
4. Μεταβατικά είναι τα ρήματα που παίρνουν αντικείμενο σε αιτιατική, το οποίο βρίσκουμε με την ερώτηση «ποιον; ποια; τι;».
5. Δίπτωτα είναι τα μεταβατικά με δύο αντικείμενα: άμεσο σε αιτιατική και έμμεσο σε γενική ή με προθετική φράση.
6. Αμετάβατα είναι τα ρήματα που δεν παίρνουν αντικείμενο.
7. Συνδετικά είναι ρήματα όπως «είμαι» και «γίνομαι», που ενώνουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο, δηλαδή με μια ιδιότητά του.

Όροι

ενεργητική φωνή

τύποι με α΄ ενικό σε -ω/-ώ

παθητική φωνή

τύποι με α΄ ενικό σε -μαι

αποθετικό ρήμα

έχει μόνο τύπους παθητικής φωνής

φοβάμαι

παράδειγμα αποθετικού ρήματος

αντικείμενο

σε ποιον πηγαίνει η ενέργεια

μεταβατικό ρήμα

ρήμα που παίρνει αντικείμενο

αμετάβατο ρήμα

ρήμα χωρίς αντικείμενο

δίπτωτο ρήμα

μεταβατικό με δύο αντικείμενα

άμεσο αντικείμενο

το αντικείμενο σε αιτιατική

έμμεσο αντικείμενο

σε γενική ή με προθετική φράση

συνδετικό ρήμα

ενώνει υποκείμενο και κατηγορούμενο

κατηγορούμενο

ιδιότητα που δίνουμε στο υποκείμενο

ποιον; ποια; τι;

ερώτηση για να βρω το αντικείμενο