Τι κάνω με τα λόγια;

Η ενότητα δείχνει ότι με τη γλώσσα δεν περιγράφουμε μόνο, αλλά κάνουμε και πράξεις: ευχόμαστε, υποσχόμαστε, συμβουλεύουμε, ζητάμε ή απαγορεύουμε. Αυτές λέγονται λεκτικές πράξεις.

Ε΄ Δημοτικού · Γραμματική · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Με τη γλώσσα αφηγούμαστε και περιγράφουμε, αλλά και κάνουμε πράξεις. Αυτές οι πράξεις λέγονται λεκτικές.
Για κάθε περίσταση έχουμε έτοιμες ευχές: για μια επιτυχία, για εξετάσεις, για ταξίδι, για γάμο, για γέννηση, για αρρώστια και για γιορτές.
Όταν υποσχόμαστε, βάζουμε συνήθως μέλλοντα ή το «υπόσχομαι» μαζί με υποτακτική.
Όταν δηλώνουμε κάτι, χρησιμοποιούμε συνήθως την οριστική.
Όταν συμβουλεύουμε, διατάζουμε ή απαγορεύουμε, βάζουμε προστακτική ή υποτακτική με «να».
Όταν παρακαλάμε, χρησιμοποιούμε κυρίως προστακτική ή ερώτηση και κρατάμε τους κανόνες ευγένειας.
Με τα λόγια δείχνουμε επίσης φιλική διάθεση, όπως έπαινο ή συμπάθεια.

Όροι

λεκτική πράξη: πράξη που κάνω μιλώντας
υπόσχεση: μέλλοντας ή «υπόσχομαι» + να
δήλωση: λεκτική πράξη με οριστική συνήθως
συμβουλή: λέω σε κάποιον τι καλό είναι να κάνει
παράκληση: ζητώ κάτι ευγενικά
διαταγή: απαιτώ να γίνει κάτι
απαγόρευση: λέω σε κάποιον να μην κάνει κάτι
έπαινος: φιλικά λόγια για κάτι καλό που έγινε
Περαστικά!: ευχή σε κάποιον που είναι άρρωστος
Καλορίζικο!: ευχή για καινούριο αυτοκίνητο
Καλή σταδιοδρομία!: ευχή για πτυχίο
Καλώς ήρθατε!: ευχή για άφιξη
Να ζήσετε!: ευχή για γάμο
Συλλυπητήρια!: λόγια για έναν θάνατο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι οι λεκτικές πράξεις;

Είναι οι πράξεις που κάνουμε με τα λόγια μας: όταν ευχόμαστε, υποσχόμαστε, δηλώνουμε κάτι, συμβουλεύουμε, παρακαλάμε, διατάζουμε ή απαγορεύουμε.

Ποια έγκλιση ταιριάζει σε μια συμβουλή ή μια διαταγή;

Συνήθως η προστακτική, όπως «Πήγαινε!», ή η υποτακτική με το «να», όπως «Να πας!».

Πώς λέω μια υπόσχεση;

Συνήθως με μέλλοντα, π.χ. «Θα έρθω», ή με το ρήμα «υπόσχομαι» και υποτακτική, π.χ. «Υπόσχομαι να έρθω».

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα