Η ενότητα είναι για το θέατρο: ένα ποντικάκι που ζει σε θέατρο, ένας Αρλεκίνος από χαρτί, μια κωμωδία του Αριστοφάνη σε κόμικ, μια πρώτη βραδιά στο Ηρώδειο και μια σκηνή από θεατρικό έργο της Άλκης Ζέη. Στη γραμματική μαθαίνουμε τον παρακείμενο, τον υπερσυντέλικο, τα χρονικά επιρρήματα, τον ευθύ και τον πλάγιο λόγο και τις ερωτηματικές αντωνυμίες.
Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑΕΝΟΤΗΤΑ 915 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στην ιστορία της Μαρίας Παπαγιάννη μια οικογένεια ποντικών ζει μέσα σε ένα θέατρο. Ο μικρός Ρωμαίος δεν έχει δει ακόμα παράσταση, αλλά ξέρει πολλά από τον μπαμπά του και τα βιβλία.
Παρακείμενος: κάτι έχει τελειώσει όταν μιλάμε (έχω δέσει, έχω δεθεί).
Οδηγίες για έναν Αρλεκίνο από χαρτόνι. Οι οδηγίες δίνονται με οριστική, προστακτική ή υποτακτική. Χρονικά επιρρήματα (αρχικά, μετά, κατόπιν, τέλος) λένε τη σειρά των βημάτων.
Οι «Όρνιθες» του Αριστοφάνη σε κόμικ δείχνουν πώς πήγαιναν στο θέατρο οι αρχαίοι Αθηναίοι.
Ευθύς λόγος: τα λόγια όπως ειπώθηκαν. Πλάγιος λόγος: τα λόγια όπως τα μεταφέρει άλλος.
Στη «Μοβ ομπρέλα» της Άλκης Ζέη η Ελευθερία πηγαίνει για πρώτη φορά στο θέατρο, στο Ηρώδειο, να δει την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή. Υπερσυντέλικος: είχα δέσει, είχα δεθεί.
Στο θεατρικό «Ο Κεραμιδοτρέχαλος» ο Στίκης και ο Μπόμπιρας κάνουν τη σκούπα λύκο της Κοκκινοσκουφίτσας. Το θεατρικό κείμενο έχει πρόσωπα, πράξεις, σκηνές, διάλογο και οδηγίες σε παρένθεση.
Ερωτηματικές αντωνυμίες: τι, ποιος, πόσος. Ποιο (ερώτηση) και πιο (σύγκριση).
Πώς σχηματίζονται ο παρακείμενος και ο υπερσυντέλικος;
Ο παρακείμενος γίνεται με το «έχω» και ένα τύπο του ρήματος: έχω δέσει, έχω δεθεί. Δείχνει κάτι που έχει τελειώσει τώρα που μιλάμε. Ο υπερσυντέλικος γίνεται με το «είχα»: είχα δέσει. Δείχνει κάτι που είχε τελειώσει πριν γίνει κάτι άλλο.
Ποια η διαφορά ευθύ και πλάγιου λόγου;
Στον ευθύ λόγο γράφουμε τα λόγια ενός προσώπου χωρίς καμία αλλαγή, με παύλα ή εισαγωγικά. Στον πλάγιο λόγο τα μεταφέρουμε εμείς, π.χ. «Ο Νίκος είπε ότι θα αργήσει».
Πότε γράφω «ποιο» και πότε «πιο»;
Γράφουμε «ποιο» όταν ρωτάμε: «Ποιο βιβλίο θέλεις;». Γράφουμε «πιο» όταν συγκρίνουμε: «Περπάτα πιο γρήγορα». Το «ποιος, ποια, ποιο» δεν παίρνει τόνο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.