απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
6

Ιστορίες παιδιών

Η ενότητα έχει ιστορίες με ήρωες παιδιά: ένα κορίτσι που παίζει στη φύση, μια παρέα που μπαίνει σε μια σκοτεινή σπηλιά, ένα αγόρι που ζηλεύει τη μεγάλη του αδελφή και ένα εξάχρονο αγόρι που φρόντισε άλλα παιδιά σε έναν τυφώνα. Στη γραμματική μαθαίνουμε τον αόριστο, το συνοπτικό μέλλοντα, το «κάθομαι» και τα αριθμητικά επίθετα.

Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στο ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη ένα κορίτσι παίζει χαρούμενο σε έναν κήπο, ανάμεσα σε δέντρα, λουλούδια, μέλισσες και πεταλούδες. Το ποίημα μοιάζει με παιδικό τραγούδι και έχει μελοποιηθεί.
  2. Στην ιστορία του Μάρκου Κάβουρα μια παρέα παιδιών σε ένα νησί πλησιάζει μια σπηλιά. Ο αρχηγός τους κοροϊδεύει, αλλά κι αυτός φοβάται. Στο τέλος μπαίνουν όλοι μαζί, χέρι χέρι, και βλέπουν σταλακτίτες.
  3. Όταν διηγούμαστε κάτι που έγινε, βάζουμε παρατατικό και αόριστο. Όταν λέμε τι θα γίνει, βάζουμε εξακολουθητικό ή συνοπτικό μέλλοντα (θα αρχίζω, θα αρχίσω).
  4. Ο Δαμιανός, στο βιβλίο του Μάνου Κοντολέων, ζηλεύει τη μεγάλη του αδελφή Ασπασία. Στο τέλος παραδέχεται ότι τη ζηλεύει ακόμα αλλά και την αγαπά.
  5. Το ρήμα κάθομαι στην παθητική φωνή: κάθομαι, καθόμουν, θα κάθομαι. Εκφράσεις με το «βάζω»: δεν το βάζω κάτω, βάζω ένα χεράκι.
  6. Ένα άρθρο εφημερίδας για τον εξάχρονο Ντεαμόντε, που στον τυφώνα Κατρίνα του 2005 φρόντισε ένα μωρό και πέντε μικρά παιδιά ώσπου να βρεθούν οι μητέρες τους.
  7. Αριθμητικά επίθετα: απόλυτα (τρία) και τακτικά (τρίτος). Σύνθετες λέξεις με αριθμούς: μονόδρομος, δίκοπο, τρίγωνο, τετράγωνο, πεντάγωνο.

Πρόσωπα

Οδυσσέας Ελύτης
ποιητής του ποιήματος για το κορίτσι
Μάρκος Κάβουρας
συγγραφέας της ιστορίας με τη σπηλιά
Κωσταντής
αρχηγός της παρέας στη σπηλιά
Μάνος Κοντολέων
έγραψε «Ο αδελφός της Ασπασίας»
Δαμιανός
μικρός αδελφός που ζηλεύει την Ασπασία
Ασπασία
η μεγάλη αδελφή του Δαμιανού
Ντεαμόντε
εξάχρονος που φρόντισε μικρά παιδιά

Όροι

αόριστος
κάτι έγινε μία φορά, π.χ. άρχισα
συνοπτικός μέλλοντας
κάτι θα γίνει μία φορά, π.χ. θα αρχίσω
παθητική φωνή
ρήματα σε -ομαι, π.χ. κάθομαι
καθόμουν
παρατατικός του «κάθομαι»
αριθμητικό επίθετο
επίθετο που δείχνει αριθμό
απόλυτο αριθμητικό
λέει πόσα, π.χ. δώδεκα
τακτικό αριθμητικό
λέει τη σειρά, π.χ. πρώτος, τρίτος
εννιά, εννιακόσια
γράφονται με δύο ν
ενενήντα, ένατος
γράφονται με ένα ν
μονο-
το «ένα» σε σύνθετη λέξη, π.χ. μονόδρομος
τετρα-
το «τέσσερα» σε σύνθετη, π.χ. τετράγωνο
δεν το βάζω κάτω
δε σταματώ να προσπαθώ
βάζω ένα χεράκι
δίνω λίγη βοήθεια
σταλακτίτης
πέτρινη κολόνα που κρέμεται στη σπηλιά
τυφώνας
πολύ δυνατή και καταστροφική θύελλα
πεντόβολα
παιχνίδι με πέντε βόλους ή πετρούλες
μπαξές
κήπος, περιβόλι
άρθρο
κείμενο εφημερίδας για ένα γεγονός

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η διαφορά αορίστου και παρατατικού;

Και οι δύο μιλούν για το παρελθόν. Ο αόριστος λέει κάτι που έγινε μία φορά (άρχισα). Ο παρατατικός λέει κάτι που γινόταν για κάποιο διάστημα ή πολλές φορές (άρχιζα).

Ποια αριθμητικά είναι απόλυτα και ποια τακτικά;

Τα απόλυτα λένε πόσα είναι (τρία, δώδεκα). Τα τακτικά λένε τη σειρά (πρώτος, τρίτος) και συνήθως τελειώνουν σε -τος ή -ος. Από τα απόλυτα κλίνονται μόνο το ένας, το τρεις και το τέσσερις.

Πώς γράφονται το εννιά και το ενενήντα;

Το εννιά, το εννιακόσια και το εννιακοσιοστός έχουν δύο ν. Το ενενήντα, το ενενηκοστός και το ένατος έχουν ένα ν. Οι αριθμοί από το 13 ως το 19 γράφονται με μία λέξη, π.χ. δεκαπέντε.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.