Ταξίδια στην Ελλάδα

Η τελευταία ενότητα μας ταξιδεύει στην Ελλάδα: με το τρενάκι του Πηλίου, σε ένα τουριστικό χάρτη της Ρόδου, με το ημερολόγιο ενός Γάλλου συγγραφέα στο Σούνιο και τις Κυκλάδες και με ένα παιχνιδιάρικο ποίημα για τα νησιά. Στη γραμματική μαθαίνουμε τα παραθετικά των επιθέτων και τα εθνικά ονόματα.

Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Ο Κώστας Ουράνης περιγράφει ένα αργό τρενάκι στο Πήλιο που σταματά όπου θέλει. Περνά από χωριά, ελαιώνες και ρυάκια με θέα στον Παγασητικό. Η περιγραφή έχει παρομοιώσεις και πολλά επίθετα.
Ένα επίθετο μπαίνει δίπλα στο ουσιαστικό ή γίνεται κατηγορούμενο με συνδετικό ρήμα (είμαι, φαίνομαι, γίνομαι).
Ένας τουριστικός χάρτης της Ρόδου με αρχαίες πόλεις (Λίνδος, Κάμειρος, Ιαλυσός), κάστρα των Ιπποτών, μοναστήρια και την Κοιλάδα με τις Πεταλούδες.
Παραθετικά: συγκριτικός με -τερος ή «πιο», υπερθετικός με -τατος ή «πολύ». Κάποια αλλάζουν: καλός, καλύτερος, άριστος.
Ο Αλμπέρ Καμύ γράφει στο ημερολόγιό του το 1955 για τις Κόρες του Εθνικού Μουσείου, τον αέρα και το φως στο Σούνιο και ένα ταξίδι με πλοίο ως τη Μύκονο.
Κάποια επίθετα δεν έχουν παραθετικά: όσα δείχνουν υλικό, καταγωγή, τόπο, χρόνο ή κάτι που δεν αλλάζει.
Στο ποίημα της Θέτης Χορτιάτη ένα ταξίδι στα νησιά παίζει με λέξεις που ακούγονται ίδιες, όπως Πόρος και πόρος. Εθνικά ονόματα: Χιώτης, Κρητικός, Ροδίτισσα.

Πρόσωπα

Κώστας Ουράνης: έγραψε για το τρενάκι του Πηλίου
Ιάσονας: μυθικός ήρωας που ξεκίνησε με την Αργώ
Ιππότες του Αγίου Ιωάννη: κράτησαν τη Ρόδο από το 1309
Αλμπέρ Καμύ: Γάλλος συγγραφέας, ταξίδεψε το 1955
Θέτη Χορτιάτη: έγραψε το ποίημα για τα νησιά

Όροι

θετικός βαθμός: το επίθετο χωρίς σύγκριση: ψηλός
συγκριτικός βαθμός: ψηλότερος ή πιο ψηλός
σχετικός υπερθετικός: ο ψηλότερος ή ο πιο ψηλός
απόλυτος υπερθετικός: ψηλότατος ή πολύ ψηλός
παραθετικά: ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός
μονολεκτικός: με μία λέξη: καλύτερος
περιφραστικός: με δύο λέξεις: πιο καλός
-ύτερος, -ύτατος: για επίθετα σε -ύς: βαθύτερος
καλός: καλύτερος, άριστος
μεγάλος: μεγαλύτερος, μέγιστος
εθνικό όνομα: λέει από πού είναι κάποιος
Ροδίτης, Ροδίτισσα: ο κάτοικος της Ρόδου
Κρητικός, Κρητικιά: ο κάτοικος της Κρήτης
πραότητα: ηρεμία, γαλήνη
υπόμνημα: πίνακας που εξηγεί τα σύμβολα του χάρτη
ταξιδιωτικό ημερολόγιο: σημειώσεις για όσα είδαμε σε ένα ταξίδι

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιοι είναι οι βαθμοί του επιθέτου;

Ο θετικός (ψηλός), ο συγκριτικός (ψηλότερος ή πιο ψηλός), ο σχετικός υπερθετικός (ο ψηλότερος ή ο πιο ψηλός) και ο απόλυτος υπερθετικός (ψηλότατος ή πολύ ψηλός). Συγκριτικός και υπερθετικός λέγονται παραθετικά.

Ποια επίθετα δεν έχουν παραθετικά;

Όσα δείχνουν υλικό (ξύλινος), καταγωγή (καλαματιανός), τόπο ή χρόνο (χτεσινός) ή κάτι που δεν αλλάζει (ολόκληρος, άδειος). Δε λέμε «πιο ξύλινος».

Τι είναι τα εθνικά ονόματα;

Είναι οι λέξεις για τον κάτοικο ενός τόπου ή όποιον κατάγεται από εκεί. Π.χ. Αθήνα, Αθηναίος· Κρήτη, Κρητικός· Ρόδος, Ροδίτης· Μύκονος, Μυκονιάτης.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα