απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Γραμματική α΄, β΄, γ΄ τεύχους

Αυτή η σελίδα μαζεύει τους κανόνες γραμματικής όλης της χρονιάς: την πρόταση και τους όρους της, τα ουσιαστικά, τα επίθετα, τις αντωνυμίες, τους χρόνους και τις εγκλίσεις του ρήματος, τα άκλιτα, τα πάθη των φωνηέντων και το τελικό ν.

Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑ 15 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η πρόταση αρχίζει με κεφαλαίο και τελειώνει με τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό ή αποσιωπητικά. Μπορεί να είναι απλή, σύνθετη ή ελλειπτική.
  2. Υποκείμενο (ποιος; σε ονομαστική), αντικείμενο (τι; ποιον; σε αιτιατική) και κατηγορούμενο (ιδιότητα του υποκειμένου, με συνδετικό ρήμα).
  3. Ουσιαστικά: ισοσύλλαβα και ανισοσύλλαβα, αρσενικά σε -ας και -ος, θηλυκά σε -α και -η, ουδέτερα σε -μα και -ος, υποκοριστικά.
  4. Επίθετα: συμφωνούν με το ουσιαστικό, επίθετα σε -ινος, παραθετικά, αριθμητικά απόλυτα και τακτικά, το «ο πολύς, η πολλή, το πολύ».
  5. Αντωνυμίες: αυτοπαθείς (ο εαυτός μου), ερωτηματικές (ποιος), αόριστες (κάποιος), οριστικές (ο ίδιος), αναφορικές (που, ο οποίος).
  6. Ρήμα: οκτώ χρόνοι σε ενεργητική και παθητική φωνή, τρεις εγκλίσεις (οριστική, υποτακτική, προστακτική) και ανώμαλα ρήματα (είδα, είπα, έφαγα).
  7. Άκλιτα: επιρρήματα, προθέσεις, σύνδεσμοι (χρονικοί, συμπλεκτικοί, αντιθετικοί, ειδικοί), επιφωνήματα. Μετοχές σε -οντας, -ώντας και σε -μένος.
  8. Ασύνδετο σχήμα, ευθύς και πλάγιος λόγος, συντομογραφίες και αρκτικόλεξα, πάθη φωνηέντων και τελικό ν.

Όροι

απλή πρόταση
ένα ρήμα, ένα υποκείμενο, ένα αντικείμενο
ελλειπτική πρόταση
λείπει μια λέξη που εννοείται
κατηγορούμενο
ιδιότητα του υποκειμένου, σε ονομαστική
ανισοσύλλαβο
πιο πολλές συλλαβές στον πληθυντικό
υποκοριστικό
λέξη για κάτι μικρό: -άκι, -ίτσα, -ούλα
αυτοπαθής αντωνυμία
ο εαυτός μου, ο εαυτός σου
αόριστη αντωνυμία
κάποιος, κανένας, καθένας, κάτι
αναφορική αντωνυμία
που, ο οποίος, όποιος, όσος, ό,τι
αόριστος
έγινε κάποτε, π.χ. έδεσα
παρακείμενος
έχει τελειώσει τώρα, π.χ. έχω δέσει
υπερσυντέλικος
είχε τελειώσει πριν, π.χ. είχα δέσει
συντελεσμένος μέλλοντας
θα έχει τελειώσει, π.χ. θα έχω δέσει
ασύνδετο σχήμα
λέξεις με κόμμα, χωρίς «και»
έκθλιψη
χάνεται το τελικό φωνήεν: θ' αρχίσω
αφαίρεση
χάνεται το αρχικό φωνήεν: τα 'φερε
αποκοπή
χάνεται φωνήεν πριν από σύμφωνο: κόψ' το
τελικό ν
μένει πριν από φωνήεν και κ, π, τ, ξ, ψ
αρκτικόλεξο
λέξη από τα αρχικά γράμματα, π.χ. ΔΕΗ
η πολλή, οι πολλοί
γράφονται με δύο λ

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πότε κρατάμε το τελικό ν;

Στο τον, την, έναν, αυτήν, δεν, μην το ν μένει όταν η επόμενη λέξη αρχίζει από φωνήεν ή από κ, π, τ, ξ, ψ, μπ, ντ, γκ, τσ, τζ. Π.χ. «τον κήπο», αλλά «το σκύλο». Το σαν, το αυτόν και το έναν το κρατούν πάντα.

Ποια είναι τα πάθη των φωνηέντων;

Έκθλιψη: χάνεται το τελικό φωνήεν πριν από φωνήεν (θ' αρχίσω). Αφαίρεση: χάνεται το αρχικό φωνήεν της δεύτερης λέξης (τα 'φερε). Αποκοπή: χάνεται το τελικό φωνήεν πριν από σύμφωνο (κόψ' το). Το «και» γίνεται «κι» και το «μέσα» γίνεται «μέσ'» ή «μες».

Ποιους χρόνους έχει το ρήμα;

Ενεστώτα (δένω), παρατατικό (έδενα), αόριστο (έδεσα), εξακολουθητικό μέλλοντα (θα δένω), συνοπτικό μέλλοντα (θα δέσω), παρακείμενο (έχω δέσει), υπερσυντέλικο (είχα δέσει) και συντελεσμένο μέλλοντα (θα έχω δέσει).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.