Η πρώτη ενότητα μιλά για την αρχή της σχολικής χρονιάς: ένα ποίημα για το Σεπτέμβρη, αναμνήσεις από το καλοκαίρι, το σχολείο στην αρχαία εποχή και στο μέλλον. Στη γραμματική μαθαίνουμε τρεις χρόνους του ρήματος (ενεστώτα, παρατατικό, εξακολουθητικό μέλλοντα), το υποκείμενο και το αντικείμενο.
Δ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΓΛΩΣΣΑΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Στο ποίημα «Ο Σεπτέμβρης» της Ρένας Καρθαίου ο μήνας μοιάζει με ένα αγόρι ντυμένο με χρώματα του φθινοπώρου, που έρχεται να ανοίξει το σχολείο. Το ποίημα έχει στροφές και ομοιοκαταληξία.
Ο Φώτης θυμάται το καλοκαίρι του στην Κεφαλονιά: παιχνίδια στη θάλασσα, ένα μικρό αστερία και το ψάρεμα με τον παππού. Οι μαθητές διηγούνται κι αυτοί τις δικές τους διακοπές.
Υποκείμενο είναι η λέξη που απαντά στο «ποιος;» και είναι σε ονομαστική. Αντικείμενο είναι η λέξη που απαντά στο «τι;» ή «ποιον;» και είναι σε αιτιατική.
Ένα παιδί ανεβαίνει για πρώτη φορά τη σκάλα προς τις μεγάλες τάξεις και νιώθει περήφανο. Λέξεις με δι(σ)- (δύο) και δυσ- (δυσκολία).
Δύο κείμενα συγκρίνουν το αρχαίο σχολείο (γραμματιστής, παιδαγωγός, γραφίδα) με ένα σχολείο του μέλλοντος με ηλεκτρονική τσάντα.
Η γραμμή του χρόνου: παρατατικός για το παρελθόν (έγραφα), ενεστώτας για το παρόν (γράφω), εξακολουθητικός μέλλοντας για το μέλλον (θα γράφω).
Η Αστραδενή, στο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου, αφήνει τη Σύμη και πάει σε σχολείο της Αθήνας. Αποσιωπητικά και επίθετα που περιγράφουν το παλιό της σχολείο.
Τα επίθετα συμφωνούν με το ουσιαστικό σε γένος, αριθμό και πτώση. Επίθετα σε -ινος, -ινός γράφονται συνήθως με ι, με λίγες εξαιρέσεις όπως φωτεινός, ορεινός, φτηνός.
Ρωτάω «ποιος;» μπροστά στο ρήμα: η λέξη που απαντά, σε ονομαστική, είναι το υποκείμενο. Ρωτάω «τι;» ή «ποιον;» μετά το ρήμα: η λέξη σε αιτιατική είναι το αντικείμενο. Π.χ. «Η Άννα διαβάζει ένα βιβλίο»: η Άννα είναι το υποκείμενο, το βιβλίο το αντικείμενο.
Πότε γράφω δι(σ)- και πότε δυσ-;
Με δι(σ)- γράφουμε λέξεις που έχουν μέσα το «δύο», όπως δίτροχο ή δισέγγονος. Με δυσ- γράφουμε λέξεις που δείχνουν κάτι δύσκολο ή κακό, όπως δυστυχώς ή δυσκίνητος.
Πώς ήταν το σχολείο στην αρχαία εποχή;
Τα παιδιά πήγαιναν νωρίς το πρωί στο σπίτι του γραμματιστή, με συνοδό τον παιδαγωγό. Έγραφαν με τη γραφίδα πάνω σε πλάκες από κερί ή σε πάπυρο και έσβηναν με την πλατιά άκρη της.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.