απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α2.4

Τριγωνομετρική μορφή μιγαδικού

Το όρισμα ενός μιγαδικού, η τριγωνομετρική (πολική) μορφή z = ρ(συνθ + iημθ), το γινόμενο και το πηλίκο σε αυτή τη μορφή και το θεώρημα του De Moivre.

Γ΄ Λυκείου · Μαθηματικά · Ενοτητα Α2 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Όρισμα του z ≠ 0 είναι κάθε γωνία με αρχική πλευρά την Ox και τελική την OM· για z = 0 δεν ορίζεται όρισμα.
  2. Το πρωτεύον όρισμα Arg(z) είναι το μοναδικό όρισμα στο [0, 2π)· δύο ορίσματα διαφέρουν κατά 2κπ, κ ∈ Z.
  3. Με ρ = |z| και θ όρισμα: x = ρσυνθ, y = ρημθ, άρα z = ρ(συνθ + iημθ), η τριγωνομετρική ή πολική μορφή.
  4. Δύο μη μηδενικοί μιγαδικοί είναι ίσοι αν έχουν ίσα μέτρα και ορίσματα που διαφέρουν κατά ακέραιο πολλαπλάσιο του 2π.
  5. Γινόμενο: τα μέτρα πολλαπλασιάζονται, τα ορίσματα προστίθενται· πηλίκο: τα μέτρα διαιρούνται, τα ορίσματα αφαιρούνται.
  6. Γεωμετρικά, ο πολλαπλασιασμός με z₂ στρέφει τη διανυσματική ακτίνα κατά θ₂ και την πολλαπλασιάζει με ρ₂· ο πολλαπλασιασμός με i τη στρέφει κατά π/2.
  7. Θεώρημα De Moivre: zⁿ = ρⁿ[συν(νθ) + iημ(νθ)], αποδεικνύεται με επαγωγή και ισχύει και για αρνητικό ακέραιο εκθέτη.

Πρόσωπα

A. de Moivre
πρώτες ιδέες τριγωνομετρικής παράστασης (1739)
L. Euler
μελετά τις παραστάσεις συνθ + iημθ (1748)
C. Wessel, R. Argand
μιγαδικοί ως διευθύνσεις στο επίπεδο (1799, 1806)
C.F. Gauss
καθιερώνει τη γεωμετρική ερμηνεία (1831)

Όροι

όρισμα του z
γωνία από την Ox ως την OM
Arg(z)
πρωτεύον όρισμα, στο [0, 2π)
δύο ορίσματα του z
διαφέρουν κατά 2κπ, κ ∈ Z
όρισμα του 0
δεν ορίζεται
τριγωνομετρική μορφή
z = ρ(συνθ + iημθ)
x, y από ρ, θ
x = ρσυνθ, y = ρημθ
γινόμενο z₁z₂
μέτρα επί, ορίσματα συν
πηλίκο z₁ / z₂
μέτρα διά, ορίσματα πλην
πολλαπλασιασμός με i
στροφή κατά π/2
|συνθ + iημθ|
1
θεώρημα De Moivre
zⁿ = ρⁿ[συν(νθ) + iημ(νθ)]
z₁ = z₂ (πολική μορφή)
ρ₁ = ρ₂ και θ₁ − θ₂ = 2κπ

Χρονολογίες

1739
Ο de Moivre δίνει τις πρώτες ιδέες της τριγωνομετρικής μορφής
1748
Ο Euler μελετά το συνθ + iημθ
1799
Ο Wessel χρησιμοποιεί μιγαδικούς για διευθύνσεις
1806
Το ίδιο ο Argand
1831
Ο Gauss καθιερώνει τη γεωμετρική ερμηνεία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι είναι το πρωτεύον όρισμα Arg(z);

Από όλα τα ορίσματα του z ≠ 0, εκείνο που ανήκει στο [0, 2π). Δύο ορίσματα του ίδιου z διαφέρουν κατά 2κπ.

Πώς πολλαπλασιάζω δύο μιγαδικούς σε τριγωνομετρική μορφή;

Πολλαπλασιάζω τα μέτρα και προσθέτω τα ορίσματα: z₁z₂ = ρ₁ρ₂[συν(θ₁ + θ₂) + iημ(θ₁ + θ₂)]. Στη διαίρεση διαιρώ τα μέτρα και αφαιρώ τα ορίσματα.

Τι λέει το θεώρημα του De Moivre;

Αν z = ρ(συνθ + iημθ), τότε zⁿ = ρⁿ[συν(νθ) + iημ(νθ)] για κάθε ακέραιο ν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.