απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.1

Η έννοια της παραγώγου

Από τη στιγμιαία ταχύτητα και την εφαπτομένη καμπύλης στον ορισμό της παραγώγου f′(x₀), την εξίσωση της εφαπτομένης και τη σχέση παραγωγισιμότητας και συνέχειας.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Αν S(t) η θέση ενός κινητού, η μέση ταχύτητα από t₀ έως t είναι (S(t) − S(t₀))/(t − t₀) και το όριό της καθώς t → t₀ είναι η στιγμιαία ταχύτητα υ(t₀).
  2. Η εφαπτομένη μιας καμπύλης ορίζεται ως οριακή θέση της τέμνουσας AM καθώς το M πλησιάζει το A, με κλίση λ = lim (f(x) − f(x₀))/(x − x₀).
  3. Η f είναι παραγωγίσιμη στο x₀ αν αυτό το όριο υπάρχει και είναι πραγματικός· τότε λέγεται παράγωγος f′(x₀).
  4. Με x = x₀ + h: f′(x₀) = lim (f(x₀ + h) − f(x₀))/h, h → 0· ο Leibniz έγραψε df/dx, ο Lagrange f′(x₀).
  5. Σε εσωτερικό σημείο, η f είναι παραγωγίσιμη αν τα δύο πλευρικά όρια του λόγου μεταβολής υπάρχουν στο R και είναι ίσα.
  6. υ(t₀) = S′(t₀), και η εφαπτομένη στο A(x₀, f(x₀)) είναι y − f(x₀) = f′(x₀)(x − x₀).
  7. Αν η f είναι παραγωγίσιμη στο x₀, είναι και συνεχής εκεί· το αντίστροφο δεν ισχύει (η |x| στο 0).

Όροι

συνάρτηση θέσης S(t)
θέση κινητού τη χρονική στιγμή t
στιγμιαία ταχύτητα υ(t₀)
S′(t₀)
εφαπτομένη της Cf
οριακή θέση της τέμνουσας AM
παράγωγος f′(x₀)
lim (f(x) − f(x₀))/(x − x₀), x → x₀
f′(x₀) με h
lim (f(x₀ + h) − f(x₀))/h, h → 0
παραγωγίσιμη στο x₀
το όριο υπάρχει και είναι πραγματικός
εξίσωση εφαπτομένης στο x₀
y − f(x₀) = f′(x₀)(x − x₀)
κλίση της f στο x₀
f′(x₀), κλίση της εφαπτομένης
Δf(x₀)
f(x₀ + Δx) − f(x₀)
df/dx
συμβολισμός παραγώγου του Leibniz
f′(x₀)
συμβολισμός του Lagrange
παραγωγίσιμη στο x₀
⇒ συνεχής στο x₀
f(x) = |x| στο 0
συνεχής, όχι παραγωγίσιμη
ασυνεχής στο x₀
δεν είναι παραγωγίσιμη στο x₀

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ορίζεται η παράγωγος μιας συνάρτησης σε ένα σημείο;

f′(x₀) = lim (f(x) − f(x₀))/(x − x₀) καθώς x → x₀, αν το όριο υπάρχει και είναι πραγματικός αριθμός. Ισοδύναμα f′(x₀) = lim (f(x₀ + h) − f(x₀))/h καθώς h → 0.

Ποια είναι η εξίσωση της εφαπτομένης της Cf στο A(x₀, f(x₀));

y − f(x₀) = f′(x₀)(x − x₀). Η κλίση της είναι η παράγωγος f′(x₀), που λέγεται και κλίση της f στο x₀.

Αν μια συνάρτηση είναι συνεχής σε ένα σημείο, είναι και παραγωγίσιμη εκεί;

Όχι απαραίτητα: η |x| είναι συνεχής στο 0 αλλά όχι παραγωγίσιμη. Αντίθετα, αν είναι παραγωγίσιμη στο x₀, είναι και συνεχής, άρα μια ασυνεχής συνάρτηση δεν είναι παραγωγίσιμη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.