απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Α1.3

Πολλαπλασιασμός πινάκων

Ο ορισμός του γινομένου δύο πινάκων (γραμμή επί στήλη), οι ιδιότητές του, ο μοναδιαίος πίνακας και ο αντίστροφος ενός τετραγωνικού πίνακα, με τον τύπο για πίνακα 2 x 2.

Γ΄ Λυκείου · Μαθηματικά · Ενοτητα Α1 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το στοιχείο γᵢⱼ του AB είναι το άθροισμα των γινομένων της i γραμμής του A με την j στήλη του B.
  2. Αν ο A είναι μ x ν και ο B είναι ν x ρ, το AB είναι μ x ρ· αλλιώς το γινόμενο δεν ορίζεται.
  3. Ισχύουν η προσεταιριστική και η επιμεριστική ιδιότητα, αλλά γενικά AB ≠ BA.
  4. Ο μοναδιαίος πίνακας Iν έχει 1 στην κύρια διαγώνιο και 0 αλλού, και AI = IA = A.
  5. Για τετραγωνικό A ορίζονται οι δυνάμεις A², A³, … και A¹ = A.
  6. Ένα γινόμενο πινάκων μπορεί να είναι O χωρίς να είναι μηδενικός κάποιος παράγοντας· αν όμως AB = O και ο A αντιστρέφεται, τότε B = O.
  7. Ο A (ν x ν) είναι αντιστρέψιμος αν υπάρχει B με AB = BA = I· ο αντίστροφος A⁻¹ είναι μοναδικός και αρκεί να ελέγξουμε μία από τις δύο ισότητες.
  8. Αν ο A αντιστρέφεται: AX = B ⇔ X = A⁻¹B και XA = B ⇔ X = BA⁻¹.

Όροι

γινόμενο AB (μ x ν επί ν x ρ)
πίνακας τύπου μ x ρ
στοιχείο γᵢⱼ του AB
i γραμμή του A επί j στήλη του B
AB = BA
δεν ισχύει γενικά
μοναδιαίος πίνακας I
1 στην κύρια διαγώνιο, 0 αλλού
AI = IA
A
αντιστρέψιμος πίνακας A
υπάρχει B με AB = BA = I
A·A⁻¹
A⁻¹·A = I
AX = B, A αντιστρέψιμος
X = A⁻¹B
XA = B, A αντιστρέψιμος
X = BA⁻¹
D για 2 x 2 πίνακα [α β; γ δ]
D = αδ − βγ
2 x 2 πίνακας αντιστρέφεται
αν και μόνο αν D ≠ 0
AB = O, A αντιστρέψιμος
B = O
A², A³
AA, AAA (A τετραγωνικός)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πότε ορίζεται το γινόμενο AB δύο πινάκων;

Όταν οι στήλες του A είναι όσες οι γραμμές του B. Αν ο A είναι μ x ν και ο B ν x ρ, το AB είναι μ x ρ.

Ισχύει AB = BA στους πίνακες;

Όχι πάντα: ο πολλαπλασιασμός πινάκων δεν είναι αντιμεταθετικός. Γι' αυτό ταυτότητες όπως (A + B)² = A² + 2AB + B² ισχύουν μόνο όταν AB = BA.

Πότε αντιστρέφεται ένας πίνακας 2 x 2;

Ο πίνακας με γραμμές (α, β) και (γ, δ) αντιστρέφεται αν και μόνο αν D = αδ − βγ ≠ 0. Τότε ο αντίστροφος είναι (1/D) επί τον πίνακα με γραμμές (δ, −β) και (−γ, α).

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.