απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.3

Μονότονες συναρτήσεις, αντίστροφη συνάρτηση

Γνησίως αύξουσες και φθίνουσες συναρτήσεις, ολικά ακρότατα, συναρτήσεις 1−1 και η αντίστροφη συνάρτηση f⁻¹ με τη γραφική της παράσταση.

Γ΄ Λυκείου · Μαθηματικά · Ενοτητα 1 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η f είναι γνησίως αύξουσα σε διάστημα Δ αν για x₁ < x₂ στο Δ ισχύει f(x₁) < f(x₂), και γνησίως φθίνουσα αν f(x₁) > f(x₂)· και στις δύο περιπτώσεις λέγεται γνησίως μονότονη.
  2. Ολικό μέγιστο στο x₀: f(x) ≤ f(x₀) για κάθε x του πεδίου ορισμού· ολικό ελάχιστο: f(x) ≥ f(x₀). Μια συνάρτηση μπορεί να έχει και τα δύο, ένα ή κανένα.
  3. Η f είναι 1−1 όταν διαφορετικά x δίνουν διαφορετικές τιμές, ισοδύναμα όταν f(x₁) = f(x₂) ⇒ x₁ = x₂.
  4. Για 1−1 συνάρτηση, καμία οριζόντια ευθεία δεν συναντά τη γραφική παράσταση σε δύο σημεία και η f(x) = y έχει μία λύση για κάθε y του συνόλου τιμών.
  5. Κάθε γνησίως μονότονη συνάρτηση είναι 1−1, όχι όμως και αντίστροφα.
  6. Αν η f είναι 1−1, η αντίστροφη f⁻¹ έχει πεδίο ορισμού το f(A), σύνολο τιμών το A, και f(x) = y ⇔ f⁻¹(y) = x.
  7. Ισχύουν f⁻¹(f(x)) = x για x ∈ A και f(f⁻¹(y)) = y για y ∈ f(A).
  8. Η αντίστροφη της αˣ είναι η logαx· οι Cf και Cf⁻¹ είναι συμμετρικές ως προς την y = x.

Όροι

γνησίως αύξουσα στο Δ
x₁ < x₂ ⇒ f(x₁) < f(x₂)
γνησίως φθίνουσα στο Δ
x₁ < x₂ ⇒ f(x₁) > f(x₂)
αύξουσα (απλώς) στο Δ
x₁ < x₂ ⇒ f(x₁) ≤ f(x₂)
ολικό μέγιστο f(x₀)
f(x) ≤ f(x₀) για κάθε x ∈ A
ολικό ελάχιστο f(x₀)
f(x) ≥ f(x₀) για κάθε x ∈ A
συνάρτηση 1−1
f(x₁) = f(x₂) ⇒ x₁ = x₂
οριζόντια ευθεία και Cf (f 1−1)
το πολύ ένα κοινό σημείο
γνησίως μονότονη f
είναι 1−1
f(x) = x²
δεν είναι 1−1 στο R
πεδίο ορισμού f⁻¹
f(A), οι τιμές της f
f(x) = y
⇔ f⁻¹(y) = x
f⁻¹(f(x))
x, για κάθε x ∈ A
αντίστροφη της αˣ
logαx, 0 < α ≠ 1
Cf και Cf⁻¹
συμμετρικές ως προς y = x

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πώς αποδεικνύω ότι μια συνάρτηση είναι 1−1;

Δείχνω ότι από f(x₁) = f(x₂) προκύπτει x₁ = x₂. Αρκεί επίσης να είναι γνησίως μονότονη.

Είναι κάθε συνάρτηση 1−1 γνησίως μονότονη;

Όχι. Κάθε γνησίως μονότονη είναι 1−1, αλλά υπάρχουν 1−1 συναρτήσεις που δεν είναι γνησίως μονότονες.

Ποια σχέση έχουν οι γραφικές παραστάσεις f και f⁻¹;

Η μία είναι συμμετρική της άλλης ως προς την y = x, τη διχοτόμο της 1ης και 3ης γωνίας των αξόνων.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.