απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Ά. Αλεξάνδρου, [Η αυτοκτονία του Σοφοκλή]

Απόσπασμα από «Το κιβώτιο» (1974) του Άρη Αλεξάνδρου, μυθιστόρημα με μορφή γραπτής κατάθεσης ενός αντάρτη: στην αποστολή μεταφοράς ενός μυστηριώδους κιβωτίου, ο τραυματισμένος Σοφοκλής καταδικάζεται από τον κανονισμό να αυτοκτονήσει και αυτοκτονεί.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Ιούλιος του 1949 βρίσκει μια ομάδα αυτοκτονίας 34 ανταρτών να μεταφέρει ένα κιβώτιο με άγνωστο περιεχόμενο.
  2. Η φάλαγγα περνά τρεις φορές από τη Μεγάλη Λίμνη· την τρίτη σταματούν και όλοι πέφτουν για μπάνιο.
  3. Ο αφηγητής, κολυμπώντας, θυμάται ένα παλιό καλοκαίρι με φίλους στη Βουλιαγμένη.
  4. Βγαίνοντας, ο Σοφοκλής κόβει τη φτέρνα του· την επόμενη μέρα κουτσαίνει και οι σύντροφοί του προσπαθούν να τον καλύψουν στις βάρδιες.
  5. Ο Ταγματάρχης ρωτά το Γενικό Αρχηγείο και ανακοινώνει ότι ο Σοφοκλής πρέπει να πάρει κυάνιο· ο Σταμάτης τον κατηγορεί ότι απέφυγε την ευθύνη.
  6. Ο Σοφοκλής σκάβει μόνος του τον τάφο του και καπνίζει το τελευταίο του τσιγάρο.
  7. Ξαφνικά σηκώνεται, βαδίζει μπροστά από τη φάλαγγα τραγουδώντας, και όταν τον προλαβαίνουν πυροβολεί τον εαυτό του.
  8. Ο αφηγητής προσφέρει στον ταραγμένο Ταγματάρχη ένα τσιγάρο τη στιγμή που ο γιατρός ανακοινώνει τον θάνατο.

Πρόσωπα

Άρης Αλεξάνδρου
ο συγγραφέας (1924-1978)
ο αφηγητής
ο αντάρτης που σώθηκε και γράφει
Σοφοκλής
τραυματισμένος αντάρτης που αυτοκτονεί
ο Ταγματάρχης
αρχηγός, πιστός στον κανονισμό
Σταμάτης
διαμαρτύρεται για την απόφαση
Τηλέμαχος
ξέρει τον κώδικα, επιβεβαιώνει τη διαταγή
Ροβήρος
ο υπίατρος της ομάδας
Λέανδρος
παραχωρεί στον Σοφοκλή τη θέση του

Όροι

«Το κιβώτιο»
μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, 1974
κατάθεση
η γραπτή αναφορά του αντάρτη στον ανακριτή
πολιτική αλληγορία
η πιθανότερη ερμηνεία του έργου
ομάδα αυτοκτονίας
οι 34 αντάρτες της αποστολής
κυανίζομαι
αυτοκτονώ παίρνοντας κυάνιο
Γενικό Αρχηγείο
η ηγεσία που δίνει τις εντολές
κανονισμός της πορείας
όποιος καθυστερεί πρέπει να πεθάνει
πρωτοπρόσωπη αφήγηση
ο αφηγητής μιλά σε α΄ πρόσωπο
πλάγιος λόγος
έτσι αποδίδει συχνά τα λόγια των άλλων
αναδρομή
η θύμηση της Βουλιαγμένης
«Παντιέρα ρόσα»
το τραγούδι που τραγουδά ο Σοφοκλής
κρυπτογραφικός κώδικας
βασιζόταν σε ένα Ευαγγέλιο
Μεγάλη Λίμνη
εκεί κάνουν μπάνιο και τραυματίζεται
εποφθάλμιο
κάλυμμα για το μάτι του Ταγματάρχη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι «Το κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου;

Μυθιστόρημα που γράφτηκε μέσα σε έξι χρόνια, 1966 με 1972, και κυκλοφόρησε το 1974. Μια ομάδα 34 ανταρτών μεταφέρει στο τέλος του Εμφυλίου ένα κιβώτιο· ο μόνος που σώζεται το παραδίδει, αλλά είναι άδειο, και γράφει από τη φυλακή την κατάθεσή του.

Γιατί αυτοκτονεί ο Σοφοκλής;

Κόβει τη φτέρνα του στη λίμνη, το πόδι πρήζεται και αρχίζει να καθυστερεί. Ο κανονισμός της πορείας επιβάλλει όποιος μένει πίσω να πάρει κυάνιο· ο Ταγματάρχης ρωτά το Γενικό Αρχηγείο, που απαντά ότι ο Σοφοκλής πρέπει να πεθάνει.

Πώς παρουσιάζεται ο Ταγματάρχης;

Πειθαρχημένος και πιστός στον κανονισμό, κρύβει όμως αμφιβολίες: διστάζει, θυμώνει για πρώτη φορά και στο τέλος τα χέρια του τρέμουν τόσο που δεν μπορεί να στρίψει τσιγάρο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.