Απόσπασμα από «Το κιβώτιο» (1974) του Άρη Αλεξάνδρου, μυθιστόρημα με μορφή γραπτής κατάθεσης ενός αντάρτη: στην αποστολή μεταφοράς ενός μυστηριώδους κιβωτίου, ο τραυματισμένος Σοφοκλής καταδικάζεται από τον κανονισμό να αυτοκτονήσει και αυτοκτονεί.
Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Ιούλιος του 1949 βρίσκει μια ομάδα αυτοκτονίας 34 ανταρτών να μεταφέρει ένα κιβώτιο με άγνωστο περιεχόμενο.
Η φάλαγγα περνά τρεις φορές από τη Μεγάλη Λίμνη· την τρίτη σταματούν και όλοι πέφτουν για μπάνιο.
Ο αφηγητής, κολυμπώντας, θυμάται ένα παλιό καλοκαίρι με φίλους στη Βουλιαγμένη.
Βγαίνοντας, ο Σοφοκλής κόβει τη φτέρνα του· την επόμενη μέρα κουτσαίνει και οι σύντροφοί του προσπαθούν να τον καλύψουν στις βάρδιες.
Ο Ταγματάρχης ρωτά το Γενικό Αρχηγείο και ανακοινώνει ότι ο Σοφοκλής πρέπει να πάρει κυάνιο· ο Σταμάτης τον κατηγορεί ότι απέφυγε την ευθύνη.
Ο Σοφοκλής σκάβει μόνος του τον τάφο του και καπνίζει το τελευταίο του τσιγάρο.
Ξαφνικά σηκώνεται, βαδίζει μπροστά από τη φάλαγγα τραγουδώντας, και όταν τον προλαβαίνουν πυροβολεί τον εαυτό του.
Ο αφηγητής προσφέρει στον ταραγμένο Ταγματάρχη ένα τσιγάρο τη στιγμή που ο γιατρός ανακοινώνει τον θάνατο.
Πρόσωπα
Άρης Αλεξάνδρου
ο συγγραφέας (1924-1978)
ο αφηγητής
ο αντάρτης που σώθηκε και γράφει
Σοφοκλής
τραυματισμένος αντάρτης που αυτοκτονεί
ο Ταγματάρχης
αρχηγός, πιστός στον κανονισμό
Σταμάτης
διαμαρτύρεται για την απόφαση
Τηλέμαχος
ξέρει τον κώδικα, επιβεβαιώνει τη διαταγή
Ροβήρος
ο υπίατρος της ομάδας
Λέανδρος
παραχωρεί στον Σοφοκλή τη θέση του
Όροι
«Το κιβώτιο»
μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, 1974
κατάθεση
η γραπτή αναφορά του αντάρτη στον ανακριτή
πολιτική αλληγορία
η πιθανότερη ερμηνεία του έργου
ομάδα αυτοκτονίας
οι 34 αντάρτες της αποστολής
κυανίζομαι
αυτοκτονώ παίρνοντας κυάνιο
Γενικό Αρχηγείο
η ηγεσία που δίνει τις εντολές
κανονισμός της πορείας
όποιος καθυστερεί πρέπει να πεθάνει
πρωτοπρόσωπη αφήγηση
ο αφηγητής μιλά σε α΄ πρόσωπο
πλάγιος λόγος
έτσι αποδίδει συχνά τα λόγια των άλλων
αναδρομή
η θύμηση της Βουλιαγμένης
«Παντιέρα ρόσα»
το τραγούδι που τραγουδά ο Σοφοκλής
κρυπτογραφικός κώδικας
βασιζόταν σε ένα Ευαγγέλιο
Μεγάλη Λίμνη
εκεί κάνουν μπάνιο και τραυματίζεται
εποφθάλμιο
κάλυμμα για το μάτι του Ταγματάρχη
Χρονολογίες
1949
Η ομάδα ανταρτών του «Κιβωτίου» στα τέλη του Εμφυλίου
1966
Ο Αλεξάνδρου αρχίζει να γράφει «Το κιβώτιο»
1972
Ο Αλεξάνδρου τελειώνει «Το κιβώτιο»
1974
Έκδοση του «Κιβωτίου» του Άρη Αλεξάνδρου
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι είναι «Το κιβώτιο» του Άρη Αλεξάνδρου;
Μυθιστόρημα που γράφτηκε μέσα σε έξι χρόνια, 1966 με 1972, και κυκλοφόρησε το 1974. Μια ομάδα 34 ανταρτών μεταφέρει στο τέλος του Εμφυλίου ένα κιβώτιο· ο μόνος που σώζεται το παραδίδει, αλλά είναι άδειο, και γράφει από τη φυλακή την κατάθεσή του.
Γιατί αυτοκτονεί ο Σοφοκλής;
Κόβει τη φτέρνα του στη λίμνη, το πόδι πρήζεται και αρχίζει να καθυστερεί. Ο κανονισμός της πορείας επιβάλλει όποιος μένει πίσω να πάρει κυάνιο· ο Ταγματάρχης ρωτά το Γενικό Αρχηγείο, που απαντά ότι ο Σοφοκλής πρέπει να πεθάνει.
Πώς παρουσιάζεται ο Ταγματάρχης;
Πειθαρχημένος και πιστός στον κανονισμό, κρύβει όμως αμφιβολίες: διστάζει, θυμώνει για πρώτη φορά και στο τέλος τα χέρια του τρέμουν τόσο που δεν μπορεί να στρίψει τσιγάρο.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.