απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Πρ. Χ. Μάρκογλου, «Το σπίτι»

Ποίημα του Πρόδρομου Χ. Μάρκογλου από τη «Συνοπτική διαδικασία» (1980): ο ποιητής ξαναβλέπει το σπίτι όπου μεγάλωσε, στην Καβάλα, από τα παιδικά χρόνια ως την κατεδάφισή του.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Συνοπτική διαδικασία» (1980), με ποιήματα του 1968-1978· έχει χρονολογική ένδειξη 1970-1978.
  2. Πρώτη εποχή: ο ποιητής ανεβαίνει τα πέτρινα σκαλιά, το χέρι της πόρτας ανοίγει μια άλλη εποχή και όλοι είναι εκεί, ο πατέρας, η μάνα που στρώνει τραπέζι, με γλώσσες ποντιακά, τούρκικα, ελληνικά, αρμένικα.
  3. Δεύτερη εποχή: το σπίτι είναι ανοιχτό και ερειπωμένο, χωρίς στέγη, με θέα στο λιμάνι, τη Θάσο και το Όρος.
  4. Τρίτη εποχή: μηχανήματα γκρεμίζουν το σπίτι και ξεριζώνουν τα δέντρα του κήπου· μένει ένα οικόπεδο 250 τετραγωνικών.
  5. Τα χρόνια «ξεφλουδίζονται» σαν φίδια: η εικόνα επανέρχεται και δένει τις εποχές.
  6. Στο τέλος ο ποιητής κρατά το χεράκι της πόρτας, που δεν έχει φωνή, και φεύγει ελεύθερος.
  7. Κάθε περιγραφή ταιριάζει με μια ηλικία του ποιητή, από την παιδική ως την ώριμη.

Πρόσωπα

Πρόδρομος Χ. Μάρκογλου
ποιητής από την Καβάλα, γενν. 1935
ο πατέρας
σηκώνεται και φιλά τον γιο στην α΄ εποχή
η μάνα
κλαίει, τον αγκαλιάζει και στρώνει τραπέζι
Νικόλαος Βεντούρας
χαράκτης του έργου «Πειραιάς» (1955)

Όροι

επιθύριο χεράκι
το μπρούτζινο χέρι της εξώπορτας
ρόπτρο
άλλο όνομα για το χέρι της πόρτας
παρταλιασμένος
κουρελιασμένος
ενεστώτας
ο χρόνος και των τριών περιγραφών
τρεις εποχές
τρεις φάσεις της ηλικίας του ποιητή
εκσκαφέας
το μηχάνημα που γκρεμίζει το σπίτι
οικόπεδο 250 τ.μ.
ό,τι έμεινε από το πατρικό σπίτι
Ελεύθερος φεύγω
ο τελευταίος στίχος του ποιήματος
Συνοπτική διαδικασία
η συλλογή του 1980 με το ποίημα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι περιγράφει το ποίημα «Το σπίτι»;

Το σπίτι όπου μεγάλωσε ο ποιητής, στην Καβάλα, όπως το βλέπει σε τρεις στιγμές: γεμάτο ανθρώπους στην παιδική ηλικία, ερειπωμένο αργότερα και τέλος κατεδαφισμένο, ένα οικόπεδο για άλλους.

Γιατί ο ποιητής χρησιμοποιεί ενεστώτα και στις τρεις περιγραφές;

Το βιβλίο θέτει το ερώτημα στους μαθητές. Ο ενεστώτας κάνει κάθε εποχή να μοιάζει παρούσα, σαν η μνήμη να ζωντανεύει μπροστά μας.

Τι είναι το «επιθύριο χεράκι»;

Κατά τη σημείωση του βιβλίου, το συνήθως μπρούτζινο χέρι της εξώπορτας των παλιών σπιτιών, το ρόπτρο, που το αντικατέστησαν τα ηλεκτρικά κουδούνια.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.