απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Γ. Πάνου, «...από το στόμα της παλιάς Remington...»

Απόσπασμα από το μοντερνιστικό μυθιστόρημα του Γιάννη Πάνου: ένας ανώνυμος ανιψιός ερευνά τη ζωή και το έργο του θείου του Δημητρίου, διηγηματογράφου, ποιητή και ημερολογιογράφου, και παραθέτει ένα από τα όνειρά του.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το εισαγωγικό σημείωμα συνδέει τον Πάνου με την πεζογραφία της Θεσσαλονίκης και τη συνειδησιακή ροή και ορίζει το βιβλίο ως μοντερνιστικό μυθιστόρημα με δύο πλαστούς συγγραφείς.
  2. Ο ανιψιός σημειώνει ότι ο Δημήτριος δεν άφηνε κανέναν να μιλήσει για την Ελένη και προτιμούσε να τον λένε ερημίτη.
  3. Κύριο γνώρισμα της ζωής του ήταν η στέρηση: ορφάνια, χαμός των αδελφών του, φυγή στην Αλεξάνδρεια και στο Κάιρο.
  4. Το έργο του έχει τρεις παράλληλους τομείς: διηγήματα κοντά στον κόσμο του Παπαδιαμάντη, ποιήματα που περνούν από τη φύση στην κοινωνική πίκρα, και ημερολόγια χωρίς λογοτεχνικό στολίδι.
  5. Ο αφηγητής εξηγεί πώς χρησιμοποιήθηκε το όνειρο στη λογοτεχνία, από τον Σαίξπηρ ως τα βυζαντινά μυθιστορήματα και τον Καχτίτση.
  6. Στον Δημήτριο τα όνειρα επανέρχονται για χρόνια με σκληρότητα, δεμένα με πραγματικούς θανάτους.
  7. Ακολουθεί ένα όνειρο από τα ημερολόγια: ο νεκρός αδελφός Μανόλης τον επισκέπτεται στο Νείλο και του λέει να ξεχάσει τους δικούς του σαν Οδυσσέας στους λωτοφάγους.

Πρόσωπα

Γιάννης Πάνου
ο συγγραφέας του μυθιστορήματος
Δημήτριος
ο θείος, το βασικό πρόσωπο
ο ανιψιός
ανώνυμος αφηγητής που ερευνά τον θείο
Ελένη
η αγαπημένη του, από τα τέλη του 1932
Εμμανουήλ
αδελφός που χάθηκε στη Μικρασία
Θόδωρος
αδελφός του Δημητρίου που δολοφονήθηκε
Παπαθόδωρος
μορφή των παιδικών του χρόνων
Δελμούζος
γνωριμία του στις σπουδές στην Αθήνα
Νίκος Καχτίτσης
πεζογράφος (1926-1970), το «Ενύπνιο»

Όροι

συνειδησιακή ροή
stream of consciousness
εσωστρέφεια
τάση της πεζογραφίας της Θεσσαλονίκης
μοντερνιστικό μυθιστόρημα
το είδος του βιβλίου κατά το σημείωμα
πλαστός συγγραφέας
επινοημένο πρόσωπο που «γράφει» το έργο
ερευνητικό δοκίμιο
η μορφή της πρώτης αφήγησης
οπτική γωνία
αλλάζει με το γραμματικό πρόσωπο
ημερολόγιο
ο τρίτος τομέας γραφής του Δημητρίου
ενύπνιο
όνειρο
κοινός τόπος
θέμα που επανέρχεται συχνά
Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας
έργο του Σαίξπηρ σε κόσμο ονείρου
Λίβιστρος και Ροδάμνη
βυζαντινό ιπποτικό μυθιστόρημα
Βέλθανδρος και Χρυσάντζα
ερωτικό μυθιστόρημα των Παλαιολόγων
λωτοφάγοι
όποιος τρώει λωτούς ξεχνά την πατρίδα
ανομοιοκατάληκτος στίχος
στίχος χωρίς ρίμα, στα ώριμα ποιήματα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιοι είναι οι δύο αφηγητές στο απόσπασμα του Πάνου;

Ο ανώνυμος ανιψιός, που γράφει σαν ερευνητής για τον θείο του, και ο ίδιος ο Δημήτριος, που αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο ένα όνειρό του από τα ημερολόγια. Η δεύτερη αφήγηση στηρίζει όσα λέει η πρώτη για τα όνειρα.

Ποιους λογοτέχνες θυμίζει ο Δημήτριος;

Δύο κατονομάζονται: ο Παπαδιαμάντης στα διηγήματα και ο Καβάφης στην Αλεξάνδρεια των ποιημάτων. Το βιβλίο προτείνει ότι ο τρίτος, που δεν ονομάζεται, είναι πιθανόν ο Στρατής Τσίρκας.

Τι λέει το κείμενο για το όνειρο ως υλικό της λογοτεχνίας;

Ότι από τον Όμηρο ως σήμερα είναι κοινός τόπος: δίνει στον συγγραφέα ένα πλαίσιο ή άλλοθι. Αναφέρει τον Σαίξπηρ, τα βυζαντινά ιπποτικά μυθιστορήματα και τον Καχτίτση, ενώ στον Δημήτριο τα όνειρα ξανανοίγουν παλιές πληγές.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.