Αφήγημα του Τόλη Καζαντζή από τη συλλογή «Η παρέλαση» (1976): ένας λάκκος για θεμέλια που δεν χτίστηκαν γίνεται, στη Θεσσαλονίκη της Κατοχής, τόπος παιχνιδιού, ατυχημάτων και θανάτων, όπως τον θυμάται ο αφηγητής από τα παιδικά του χρόνια.
Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Απέναντι στο σπίτι του αφηγητή έμεινε ένας λάκκος για θεμέλια, γιατί με την Κατοχή η οικοδομή σταμάτησε· τα παιδιά γλιστρούσαν εκεί με λαμαρίνες.
Με τη συσκότιση ο λάκκος ήταν παγίδα: ο μεθυσμένος δικηγόρος Ζάκας έπεσε μέσα, έσπασε το πόδι του και έβριζε όσους τον βοήθησαν.
Τα παιδιά έψαχναν στα σκουπίδια των Γερμανών· ο Ευθυμάκος χτύπησε μια ιταλική χειροβομβίδα σε πέτρα, εκείνη εξερράγη και τυφλώθηκε.
Στον λάκκο η «Μοναξιά» δεχόταν τα βράδια πελάτες από τα Τάγματα Ασφαλείας, που της έφερνε ο φοβερός Αλέκος.
Ο εργάτης Κώστας χαστούκισε τον Αλέκο όταν πείραξε την αδελφή του· τρεις μέρες μετά βρέθηκε σκοτωμένος στον λάκκο.
Μια νύχτα ο Αλέκος έπεσε νεκρός με τη μοτοσικλέτα του μέσα στον λάκκο, μετά από έναν δυνατό κρότο.
Μετά τον πόλεμο ήρθαν «τα χειρότερα»· όταν όλα ησύχασαν, στη θέση του λάκκου χτίστηκε πολυκατοικία.
Τι σημασία έχει ο λάκκος στο αφήγημα του Καζαντζή;
Είναι το κέντρο όλης της ιστορίας: εκεί παίζουν τα παιδιά, εκεί πέφτει ο μεθυσμένος δικηγόρος, εκεί τυφλώνεται ο Ευθυμάκος από μια χειροβομβίδα, εκεί σκοτώνονται ο Κώστας και ο Αλέκος. Ο λάκκος συγκεντρώνει τη βία και την αθλιότητα της Κατοχής.
Τι εννοεί ο αφηγητής όταν λέει ότι μετά τον πόλεμο άρχισαν «τα δικά μας, τα χειρότερα»;
Υπονοεί τις συγκρούσεις ανάμεσα στους ίδιους τους Έλληνες που ακολούθησαν την Κατοχή. Το αφήγημα δεν τις περιγράφει, αλλά δείχνει ήδη το μίσος ανάμεσα στους κατοίκους και στα Τάγματα Ασφαλείας.
Ποια σύγκριση κρύβεται στην τελευταία φράση του αφηγήματος;
Στη θέση του λάκκου χτίζεται μια πολυκατοικία με καλοντυμένους ανθρώπους και «πεντακάθαρα μίζερα» παιδιά. Η ευημερία που ήρθε μετά συγκρίνεται με τη φτωχή αλλά ζωντανή παιδική ζωή της Κατοχής και καλύπτει το παρελθόν.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.