απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Χρ. Μηλιώνης, «Δικαιοσύνη»

Διήγημα του Χριστόφορου Μηλιώνη από τη συλλογή «Χειριστής ανελκυστήρος» (1993): ο αφηγητής, Ηπειρώτης που έζησε παιδί την 28η Οκτωβρίου 1940, θυμάται τους στρατιώτες του Αλβανικού μετώπου και φοβάται ότι σύντομα κανείς δεν θα τους θυμάται.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο αφηγητής ενώνει τέσσερις φωτογραφίες που τράβηξε στην Κλεισούρα και την Τρεμπεσίνα, στα δύο ταξίδια του στην Αλβανία, και ξαναφτιάχνει μια ιστορική φωτογραφία του 1940.
  2. Δεν μιλά σε κανέναν γι' αυτό· κάθε φθινόπωρο θυμάται τις φάλαγγες των στρατιωτών που έφευγαν για το μέτωπο τραγουδώντας, και λέει ότι οι επετειακές ρητορείες φθείρουν τη μνήμη.
  3. Ο ξάδερφός του Ηλίας, τραυματισμένος λοχίας στο χάνι του Μπαλαμπάνη, έλεγε κάποτε τη μάχη του, αλλά με τα χρόνια σώπασε· πρόσφατα πέθανε.
  4. Όταν δούλευε στα Άσπρα Σπίτια της Βοιωτίας, κλεισμένος σε μια βιομηχανική «αποικία», επισκέφτηκε τη Δεσφίνα και θύμωσε με τους αδιάφορους νέους.
  5. Εκεί γνώρισε τον παπα-Νικόλα, που το '40 ήταν φαντάρος και ανατίναξε τη γέφυρα της Κακαβιάς· η έκρηξη αυτή είχε ξυπνήσει τον αφηγητή παιδί στο πατρικό του.
  6. Ο παπάς οργάνωσε για χάρη του ένα γλέντι· χρόνια αργότερα, το βράδυ μιας τηλεοπτικής εκπομπής για την 28η Οκτωβρίου, ο αφηγητής μαθαίνει ότι πέθανε.
  7. Ο αφηγητής ρωτά ποιος κατευθύνει τέτοιες συμπτώσεις και φοβάται ότι σε λίγα χρόνια δεν θα μείνει κανείς να θυμάται τους μαχητές.

Πρόσωπα

Χριστόφορος Μηλιώνης
ο συγγραφέας του διηγήματος
ο αφηγητής
Ηπειρώτης που θυμάται το '40
Ηλίας
ξάδερφος, λοχίας που τραυματίστηκε στο πόδι
παπα-Νικόλας
ανατίναξε τη γέφυρα της Κακαβιάς
Παπαχριστοδούλου
κάνει ένεση στον τραυματία στρατιώτη
Γιώργος Σεφέρης
οι στίχοι του είναι η προμετωπίδα
Μακρυγιάννης
το χωριό θυμίζει την ιστορία του με τον άγιο

Όροι

Χειριστής ανελκυστήρος (1993)
η συλλογή όπου ανήκει το διήγημα
προμετωπίδα
στίχοι ή ρητό στην αρχή ενός έργου
Αργοναύτες
ενότητα Δ΄ του «Μυθιστορήματος» του Σεφέρη
πεζογραφία της μνήμης
αφήγηση που ξαναζωντανεύει το παρελθόν
διπλωπία
ο αφηγητής βλέπει πίσω τους τον στρατιώτη
Τρεμπεσίνα
βουνό κοντά στην Κλεισούρα
Νεμέρτσικα
βουνό της Β. Ηπείρου στην όχθη του Αώου
Αώος
ποταμός της Ηπείρου προς την Αδριατική
Κλεισούρα
κωμόπολη και χαράδρα του Αώου
Τεπελένι
πόλη με πολύνεκρες μάχες το '40-'41
Δεσφίνα
ορεινό χωριό της Βοιωτίας
Κακαβιά
τα σύνορα όπου ανατινάχτηκε η γέφυρα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί το διήγημα του Μηλιώνη λέγεται «Δικαιοσύνη»;

Ο τίτλος είναι η τελευταία λέξη της ενότητας «Αργοναύτες» από το «Μυθιστόρημα» του Σεφέρη, που μιλά για συντρόφους που χάθηκαν και κανείς δεν θυμάται. Ο Μηλιώνης τη χρησιμοποιεί πικρά: οι μαχητές του '40 ξεχνιούνται, και αυτή είναι η «δικαιοσύνη» που τους αποδίδεται.

Γιατί ο Μηλιώνης θεωρείται πεζογράφος της μνήμης;

Γιατί στο διήγημα η αφήγηση κινείται συνεχώς ανάμεσα στο παρόν και στις αναμνήσεις του αφηγητή από τον πόλεμο του '40, το χωριό του κοντά στην Κακαβιά και τους ανθρώπους που τον έζησαν. Σκοπός του είναι να μην ξεχαστούν.

Ποια αντιπαράθεση γενεών υπάρχει στο διήγημα;

Ο αφηγητής βλέπει ότι οι νέοι γυρίζουν αλλού το κουμπί στις επετειακές εκπομπές και στη Δεσφίνα πίνουν φραπέ αδιάφοροι για τον τόπο του Μακρυγιάννη. Απέναντί τους στέκονται οι παλιοί μαχητές, όπως ο Ηλίας και ο παπα-Νικόλας, που μιλούν λίγο για όσα έζησαν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.