απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Τ. Σινόπουλος, «Φίλιππος»

Ποίημα του Τάκη Σινόπουλου από τη συλλογή «Μεταίχμιο Β΄» (1957): ο ποιητής θυμάται τον φίλο του Φίλιππο, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1942, μέσα σε μια έρημη, εφιαλτική Λάρισα.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο ποιητής, μόνος στη Λάρισα, στοχάζεται ότι ο Φίλιππος δεν θα ξαναγυρίσει· η φράση αυτή επανέρχεται σαν επωδός.
  2. Ο Φίλιππος αρνήθηκε τα λάφυρα και τις χαρές που του υπόσχονταν, γιατί ονειρευόταν μια απέραντη πατρίδα· κατά τα σχόλια, η αντίθεση δείχνει ότι απαρνιέται τα αγαθά της ζωής.
  3. Ζητούσε από τους άλλους το αληθινό τους πρόσωπο και έφυγε για τα βουνά.
  4. Οι στίχοι 8 έως 10 δίνουν την εφιαλτική εποχή: μαύρη γη, κακός χειμώνας, αίμα σαν ποτάμι.
  5. Τα επίθετα της ακινησίας και της εγκατάλειψης (ακίνητη κοιλάδα, κούφια Λάρισα) φορτίζουν την εικόνα της εποχής.
  6. Ο ποιητής ρωτά ποιο είναι το δίκιο του πολεμιστή, όταν ένας αγώνας οδηγεί σε άλλον.
  7. Στο τέλος, με συνειρμικό πήδημα, το βλέμμα πάει στη Μακεδονία και στη χήρα κυρία Πανδώρα, που μιλά μόνο για το σώμα.

Πρόσωπα

Τάκης Σινόπουλος
ο ποιητής (1917 έως 1981), στρατεύσιμος στον Εμφύλιο
Φίλιππος
φίλος του ποιητή, εκτελεσμένος το 1942
κυρία Πανδώρα
χήρα που μιλά μόνο για το σώμα
το γκαρσόνι
μορφή στο έρημο καφενείο της Λάρισας

Όροι

«Μεταίχμιο Β΄»
η συλλογή του ποιήματος (1957)
επωδός
ο στίχος «Δε θα ξανάρθει ο Φίλιππος»
αντίθεση
λάφυρα και σειρήνες μπροστά στα οράματα
λάφυρα, σειρήνες
τα αγαθά και οι χαρές της ζωής
συνειρμική μεταπήδηση
πέρασμα σε φαινομενικά άσχετη εικόνα
ειρωνεία
ο τόνος για την κυρία Πανδώρα
εφιαλτική εικόνα
η εποχή του ποιητή μέσα από τις εικόνες
επίθετα ακινησίας
ακίνητη, ασάλευτη, κούφια
«περί σώματος»
λόγια έκφραση για την κυρία Πανδώρα
Λάρισα
η πόλη όπου στοχάζεται ο ποιητής

Χρονολογίες

1917
Γέννηση του Τάκη Σινόπουλου
1940
Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος όπου πολέμησε ο Σινόπουλος
1942
Εκτέλεση του φίλου του Σινόπουλου, Φιλίππου
1946
Αρχή του Εμφυλίου που έζησε ο Σινόπουλος
1957
Η συλλογή «Μεταίχμιο Β΄» του Σινόπουλου
1981
Θάνατος του Τάκη Σινόπουλου

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιος ήταν ο Φίλιππος του ποιήματος;

Υπαρκτό πρόσωπο, φίλος του ποιητή, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1942, όπως λέει το εισαγωγικό σημείωμα.

Πού και πότε τοποθετείται το ποίημα;

Στη Λάρισα, μεσάνυχτα σε ένα έρημο καφενείο, μέσα στα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου που ζει ο ποιητής.

Ποιος είναι ο ρόλος της κυρίας Πανδώρας στο τέλος;

Κατά τα σχόλια, είναι η άλλη όψη της ζωής: ενδιαφέρεται μόνο για το σώμα της και έρχεται σε αντίθεση με τα οράματα και τα ιδανικά του Φίλιππου. Ο τρόπος που δίνεται κρύβει ειρωνεία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.