Διήγημα του Μάριου Χάκκα (1971) για τη μέρα της επιβολής της δικτατορίας, στις 21 Απριλίου 1967: ένας παλιός αγωνιστής, βολεμένος πια, περιπλανιέται με μια φραντζόλα για να μη συλληφθεί και τελικά γυρίζει σπίτι για να αλλάξει νερό στο χρυσόψαρό του.
Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τη μέρα του πραξικοπήματος ο ήρωας φεύγει από τη συνοικία του, όπου γίνονται συλλήψεις, κρατώντας μια φραντζόλα για καμουφλάζ.
Ο αφηγητής εξηγεί ειρωνικά την «παραλλακτική αξία» των αντικειμένων: έτσι και στα Ιουλιανά του 1965 ο ήρωας κρατούσε ένα καρπούζι.
Ο ήρωας είχε περάσει μισή ζωή σε φυλακές και εξορίες· αργότερα κέρδισε χρήματα από οικόπεδα, αγόρασε σπιτάκι με βεράντα και ζούσε μόνος, νοσταλγώντας τα δύσκολα χρόνια με δίσκους.
Περπατά σε μακρινές συνοικίες και λέει στον εαυτό του ότι η κατάσταση δεν θα κρατήσει· όμως δεν μπορεί να πάει στο κέντρο και αφήνει τη δράση στους νέους.
Στο σπίτι μιας ξαδέλφης ο άντρας της ανησυχεί μόνο για το ποδόσφαιρο, ενώ το ραδιόφωνο παίζει εμβατήρια.
Στον δρόμο πιάνει τον εαυτό του να βαδίζει με τον ρυθμό του εμβατηρίου, όπως ένας περαστικός που προσαρμόστηκε και πήγε σπίτι του.
Φαντάζεται το χρυσόψαρο να πνίγεται στη γυάλα και αποφασίζει να γυρίσει σπίτι, στην Καισαριανή, κι ας έρθουν να τον πάρουν.
Τη μικρή, ήσυχη ζωή που έφτιαξε ο ήρωας μετά τις φυλακές και τις εξορίες. Τη μέρα του πραξικοπήματος η έγνοια για το ψαράκι γίνεται η δικαιολογία του για να γυρίσει σπίτι αντί να πάει στο κέντρο, εκεί που γίνονται τα γεγονότα.
Τι είναι η «παραλλακτική αξία» στο διήγημα;
Μια ειρωνική επινόηση του αφηγητή: εκτός από την αξία χρήσης και την ανταλλακτική, τα πράγματα στην Ελλάδα έχουν και αξία καμουφλάζ. Το καρπούζι στα Ιουλιανά και η φραντζόλα το 1967 κάνουν τον ήρωα να μοιάζει φιλήσυχος περαστικός.
Πώς αλλάζει η αγωνιστικότητα του ήρωα;
Στο απώτερο παρελθόν έζησε φυλακές και εξορίες· στα Ιουλιανά του 1965 πήγαινε στις συγκεντρώσεις, αλλά πάντα στην άκρη· το 1967 δεν τολμά να πάει στο κέντρο. Η αγωνιστικότητά του φθίνει βήμα βήμα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.