απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Η.Χ. Παπαδημητρακόπουλος, «Θερμά θαλάσσια λουτρά»

Αφήγημα του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου από την ομώνυμη συλλογή (1980): ο αφηγητής θυμάται τα παιδικά του καλοκαίρια πριν από τον πόλεμο, το τρένο Πύργου-Κατακώλου, τις ξύλινες μπανιέρες στη θάλασσα και τον τραγικό θάνατο ενός νεαρού Ρώσου πρόσφυγα.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Όταν ζεσταίνει ο καιρός, η χήρα θεία του αφηγητή ετοιμάζεται για τα λουτρά: καθαρίζει το παλιό μαύρο καπέλο της και κανονίζει ταξί για τον σταθμό.
  2. Με εισιτήριο διαρκείας πρώτης θέσης ταξιδεύουν σε ειδικό βαγόνι «θερμά θαλάσσια λουτρά» του τρένου Πύργου-Κατακώλου.
  3. Η αναχώρηση γίνεται με τρία καμπανάκια και την τελετουργία του Θύμιου, που φωνάζει και σαλπίζει στους σταθμούς.
  4. Το τρένο περνά ανάμεσα σε σταφιδάμπελα· στην Αλκυώνα οι επιβάτες τρέχουν για να πιάσουν θέση στις μπανιέρες.
  5. Το παιδί δεν μπαίνει στα λουτρά· τρώει, περπατά στην αμμουδιά και μαζεύει κοχύλια. Οι ξύλινες μπανιέρες, χωριστές για άντρες και γυναίκες, έχουν ρημάξει.
  6. Λίγο πριν από τον πόλεμο ένας ξανθός Ρώσος πρόσφυγας κολυμπά ως τα νερά των γυναικών και προκαλεί τον φθόνο των ντόπιων.
  7. Μια Κυριακή βουτά από τη στέγη της μπανιέρας, καρφώνεται σε σπασμένο πάσσαλο και πεθαίνει μόλις τον βγάζουν στην αμμουδιά.

Πρόσωπα

Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος
ο συγγραφέας και αφηγητής
η θεία του αφηγητή
χήρα που πηγαίνει στα θερμά λουτρά
Θύμιος
ο σιδηροδρομικός με τη σάλπιγγα
ο μηχανοδηγός
περιμένει το νεύμα του Θύμιου
ο νεαρός Ρώσος
πρόσφυγας κολυμβητής που σκοτώνεται
Τάκης Σινόπουλος
ποιητής που αναφέρει κι αυτός τον Θύμιο
Λίλη Καπετανάκη
ζωγράφος του έργου «Σώμα στο μπλε»

Όροι

Θερμά θαλάσσια λουτρά (1980)
συλλογή δώδεκα βιωματικών κειμένων
αυτοαναφορικότητα
αφηγητής και συγγραφέας ίδιο πρόσωπο
αφηγηματικό παρόν
ο χρόνος από όπου θυμάται ο αφηγητής
βιωματικό κείμενο
κείμενο από όσα έζησε ο ίδιος
μπανιέρες
ξύλινες καμπίνες με σκάλες στη θάλασσα
κωλυσιεργώ
εδώ: καθυστερώ
το παράπαν
καθόλου, εντελώς
ανασπώ
τραβώ, σέρνω προς τα πάνω
Πύργος-Κατάκωλο
η διαδρομή του τρένου
Αλκυώνα
ο σταθμός των κανονικών λουόμενων
«Ες, Κύριοι!»
η φωνή του Θύμιου πριν την αναχώρηση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι η αυτοαναφορικότητα στα «Θερμά θαλάσσια λουτρά»;

Ο συγγραφέας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο και δίνει αυτοβιογραφικά στοιχεία, ώστε ο αναγνώστης να ταυτίσει τον αφηγητή με τον ίδιο τον συγγραφέα. Έτσι η ιστορία μοιάζει αληθινή μαρτυρία.

Ποιος είναι ο Θύμιος στο αφήγημα;

Ο υπάλληλος του τρένου με τη σκούρα μπλε στολή και τη γυαλιστερή σάλπιγγα, που δίνει με επισημότητα το σήμα της αναχώρησης. Κατά το βιβλίο ήταν πραγματικό πρόσωπο· τον θυμάται σε στίχους του και ο Τάκης Σινόπουλος.

Πώς τελειώνει το αφήγημα;

Ένας νεαρός Ρώσος πρόσφυγας, εξαιρετικός κολυμβητής, βουτά από τη στέγη μιας μπανιέρας και καρφώνεται σε σπασμένο πάσσαλο. Πεθαίνει στην αμμουδιά με τα μάτια ανοιχτά, και η χαρούμενη ανάμνηση κλείνει με συγκίνηση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.