απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Κ. Ταχτσής, «Τα ρέστα»

Διήγημα του Κώστα Ταχτσή από τη συλλογή «Τα ρέστα» (1972): ένας άντρας θυμάται την παιδική του ηλικία δίπλα σε μια ευμετάβλητη μητέρα, τρυφερή στις καλές της μέρες και σκληρή στις κακές, που τον έδερνε όταν αργούσε ή του έκλεβαν τα ρέστα.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η μητέρα στέλνει το παιδί για θελήματα και το απειλεί ότι πρέπει να γυρίσει πριν στεγνώσει το σάλιο της· αλλιώς το περιμένει το λουρί.
  2. Το παιδί ζει με φόβο: όταν χαζεύει στον δρόμο τρέμει μπαίνοντας στο σπίτι, κι όταν γλιτώνει νιώθει ευγνωμοσύνη και αγάπη.
  3. Στις καλές της μέρες η μητέρα παίζει γραμμόφωνο, τραγουδά, αγοράζει παγωτά, παίζει με τα παιδιά της γειτονιάς και αγκαλιάζει τον γιο της.
  4. Στις κακές, χειμωνιάτικες μέρες καπνίζει νευρικά και ξεσπά: δέρνει το παιδί όταν του κλέβουν τα ρέστα και το αναγκάζει να υποσχεθεί ότι θα γίνει «άντρας».
  5. Στο σπίτι περνούν η κυρά-Ρωξάνη, η κυρά-Χρυσή και κύριοι που φέρνουν δώρα· η μητέρα ετοιμάζει διαζύγιο και κατηγορεί τον απόντα πατέρα.
  6. Τριάντα χρόνια μετά ο αφηγητής ομολογεί ότι ακόμα χαζεύει στον δρόμο και του κλέβουν τα ρέστα· καταλαβαίνει αργά τον πόνο της μάνας, αλλά της παραπονιέται για τη σκληρότητά της.

Πρόσωπα

Κώστας Ταχτσής
ο συγγραφέας του διηγήματος
ο αφηγητής
ο γιος, που θυμάται ως ενήλικος
η μητέρα
ευμετάβλητη, τρυφερή και βίαιη
κυρά-Ρωξάνη
πλένει, σφουγγαρίζει και κρατά συντροφιά
κυρά-Χρυσή
η γειτόνισσα της μητέρας
κυρ-Πρόδρομος
ο παγωτατζής της γειτονιάς
Νάνος Βαλαωρίτης
αποδέκτης της φράσης για την «απατηλή απλότητα»

Όροι

Τα ρέστα (1972)
η συλλογή όπου ανήκει το διήγημα
διήγημα
σύντομη πεζή αφήγηση
απατηλή απλότητα
κατά τον Ταχτσή, δραστική αφαίρεση
αφαίρεση
παράλειψη στοιχείων για πιο δυνατή αφήγηση
αφόρμηση
η αφορμή που ξυπνά τη νοσταλγία
οπτική γωνία
από πού βλέπει ο αφηγητής τα γεγονότα
δεύτερο πρόσωπο
ο αφηγητής μιλά στον εαυτό του με «εσύ»
«Έφτυσα!»
η απειλή της μάνας για να γυρίσει γρήγορα
μπουρίνια
οι κακές, οργισμένες μέρες της μάνας
Πανόραμα
θέαμα που έβλεπαν τα παιδιά για μια δεκάρα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο είναι το θέμα του διηγήματος «Τα ρέστα» του Ταχτσή;

Ένας ενήλικος άντρας θυμάται τη σχέση με τη μητέρα του όταν ήταν παιδί: τις μέρες της χαράς και της τρυφερότητας και τις μέρες της οργής, που ξεσπούσε πάνω του με ξύλο. Τα κλεμμένα ρέστα είναι η αφορμή της ανάμνησης.

Σε ποιο πρόσωπο είναι γραμμένο το διήγημα;

Το μεγαλύτερο μέρος είναι στο δεύτερο πρόσωπο («σ' έπιανε τρεμούλα»), σαν ο αφηγητής να μιλά στον εαυτό του. Στο τέλος περνά στο πρώτο πρόσωπο και απευθύνεται κατευθείαν στη μάνα του.

Δικαιώνει ο αφηγητής τη μητέρα του;

Εν μέρει. Παραδέχεται ότι δεν κατάλαβε έγκαιρα πόσο υπέφερε εκείνη τότε, αλλά της παραπονιέται ότι ξεσπούσε πάνω του για ασήμαντα πράγματα, όπως λίγες δεκάρες ρέστα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.