απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Τ. Κουφόπουλος, «Σώματα και χρώματα»

Αφήγημα του Τάκη Κουφόπουλου από τη συλλογή «Η οδός» (1962): σε μια διασταύρωση μιας ανώνυμης πόλης τα αυτοκίνητα πατούν τους πεζούς, και το πλήθος γίνεται ένα «ανθρώπινο κύμα» που ξεσηκώνεται, σε εφιαλτικές εικόνες κοντινές στον υπερρεαλισμό.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Με το σούρουπο ανάβουν όλα τα φώτα της πόλης και η εργάσιμη μέρα, σαν πρόσωπο, κλειδώνει και ξεχύνεται στη λεωφόρο.
  2. Στη διασταύρωση το πλήθος περιμένει το πράσινο· οι άνθρωποι γίνονται πέλματα και σώματα κολλημένα, ενώ τα αυτοκίνητα περνούν σαν πάνοπλοι πολεμιστές.
  3. Μέσα στο στρίμωγμα μια έγκυος γεννά και το βρέφος πέφτει στα παπούτσια, ενώ κάπου αλλού ο πατέρας δέχεται συγχαρητήρια.
  4. Όταν ανάβει το πράσινο, τα αυτοκίνητα δεν σταματούν και πατούν τους πεζούς· το αίμα βάφει τα πάντα κόκκινα και μια επιτροπή βραβεύει τη «διακόσμηση».
  5. Οι πεζοί ενώνονται σε ένα ανθρώπινο κύμα που βαδίζει στον δρόμο, προσπερνά όσους τσακώνονται για την ποίηση και αγνοεί αστυνομία και αντλίες.
  6. Ο αφηγητής φωνάζει «Στον Ανώτατο Άρχοντα» και το κύμα, με νέα οργάνωση, νικά τον στρατό και ρίχνει τα κυβερνητικά κτίρια, ενώ μερικοί ανεβαίνουν στις πλάτες των άλλων.
  7. Τελικά το κύμα αποκοιμιέται μαζί με τον Ανώτατο Άρχοντα σε ένα μνημείο· στη διασταύρωση τα φώτα λειτουργούν πάλι και οι νόμοι της κυκλοφορίας μένουν ίδιοι.

Πρόσωπα

Τάκης Κουφόπουλος
ο συγγραφέας του αφηγήματος
ο αφηγητής
απρόσωπος, μόνο μία φορά μιλά από το δωμάτιό του
το ανθρώπινο κύμα
το πλήθος που γίνεται ένα σώμα
ο Ανώτατος Άρχων
η ξαπλωμένη ανώτατη εξουσία
Αλέξανδρος Κοτζιάς
κριτικός που μιλά για τη «σφαίρα του εφιάλτη»
Ιωάννα Καζάκη
ζωγράφος του έργου «Αστικά τοπία» (1990)

Όροι

αφήγημα
πεζό κείμενο που αφηγείται
Η οδός (1962)
η συλλογή όπου ανήκει το αφήγημα
υπερρεαλισμός
κίνημα με παράλογες, ονειρικές εικόνες
εικονοποιία του παραλόγου
δημιουργία παράλογων εικόνων
απρόσωπος αφηγητής
αφηγητής που δεν συστήνεται ως πρόσωπο
σύζευξη πραγματικού και φανταστικού
ένωση αληθινών και φανταστικών σκηνών
εφιάλτης
εκεί ανήκουν τα κείμενα, κατά τον Κοτζιά
πτώμα (πίπτω)
εδώ: το νεογέννητο που έπεσε
Πενταετές Σχέδιο
αυστηρός προγραμματισμός της ανάπτυξης
κόκκινο φως
η σειρά των μηχανών
πράσινο φως
η σειρά των πεζών
τεχνοκρατούμενη καθημερινότητα
η ζωή που ορίζουν οι μηχανές

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί το «Σώματα και χρώματα» θεωρείται υπερρεαλιστικό κείμενο;

Γιατί ενώνει πραγματικές και φανταστικές καταστάσεις χωρίς σαφή όρια και δίνει παράλογες, ονειρικές εικόνες με καθαρή φόρμα και ζωηρά χρώματα, όπως η υπερρεαλιστική ζωγραφική. Ο λόγος όμως μένει λογικά οργανωμένος.

Τι εννοεί ο τίτλος «Σώματα και χρώματα»;

Τα σώματα είναι οι άνθρωποι του πλήθους, που κολλούν σε ένα σώμα, και τα χρώματα είναι τα φώτα της τροχαίας, κόκκινο και πράσινο, που ρυθμίζουν πότε ζουν και πότε πατιούνται. Στο τέλος όλα βάφονται κόκκινα από το αίμα.

Ποιος αφηγείται στο «Σώματα και χρώματα»;

Ένας απρόσωπος αφηγητής που περιγράφει τη νυχτερινή ζωή μιας πόλης χωρίς συγκεκριμένο τόπο ή εθνικότητα. Κάποια στιγμή μιλά σε πρώτο πρόσωπο, όταν φωνάζει στο πλήθος από το δωμάτιό του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.