απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Γ. Παυλόπουλος, «Το άγαλμα και ο τεχνίτης»

Ποίημα του Γιώργη Παυλόπουλου από τη συλλογή «Τα αντικλείδια» (1988): η Δηιδάμεια του αετώματος της Ολυμπίας ζωντανεύει τη νύχτα στο μουσείο, και ο Κένταυρος που την αρπάζει ταυτίζεται με τον γλύπτη που τη σμίλεψε.

Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Όταν κλείνει το μουσείο τη νύχτα, η Δηιδάμεια αφήνει το αέτωμα, κουρασμένη από τους επισκέπτες, κάνει μπάνιο και χτενίζεται.
  2. Η ομορφιά της έχει σταματήσει για πάντα στον χρόνο.
  3. Κάποιος την παραμονεύει σε μια σκοτεινή γωνιά και της ορμά, όπως στο γλυπτό· εκείνη το περιμένει, το έχει συνηθίσει.
  4. Καθώς αντιστέκεται, τον νιώθει να μεταμορφώνεται σιγά σιγά σε Κένταυρο.
  5. Στο τέλος τον ονειρεύεται, ανάμεσα σε φόβο και πόθο, να τη σμιλεύει ακόμη: ο Κένταυρος είναι ο τεχνίτης.
  6. Κατά τα σχόλια, η μάχη του αετώματος συμβολίζει τον αγώνα του πνεύματος ενάντια στα ζωώδη πάθη.

Πρόσωπα

Γιώργης Παυλόπουλος
ο ποιητής, αντιστασιακή τάση κατά την εισαγωγή
Δηιδάμεια
νύφη του Πειρίθου, μορφή του αετώματος
Ευρυπίων
βασιλιάς των Κενταύρων, αρπάζει τη Δηιδάμεια
Πειρίθους
βασιλιάς των Λαπιθών, γαμπρός
Θησέας
καλεσμένος στον γάμο του Πειρίθου
ο τεχνίτης
άγνωστος γλύπτης του αετώματος, μέσα 5ου αι. π.Χ.
Ισμήνη και Στέλιος Τριάντης
πρόσωπα στα οποία αφιερώνεται το ποίημα

Όροι

«Τα αντικλείδια»
η συλλογή του ποιήματος (1988)
αέτωμα
τριγωνικό γλυπτό στην πρόσοψη ναού
σύμπλεγμα
ομάδα μορφών του γλυπτού
Λαπίθες
λαός της Θεσσαλίας κοντά στο Πήλιο
Κένταυροι
άνθρωποι ως τη μέση, άλογα από κάτω
υπέρβαση
το άγαλμα αποκτά ανθρώπινη ζωή
ταύτιση
ο τεχνίτης γίνεται ο Κένταυρος
ανάπλαση
ο ποιητής ξαναπλάθει το γλυπτό
Ολυμπία
εκεί ο ναός του Δία και το μουσείο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιο άγαλμα είναι η Δηιδάμεια του ποιήματος;

Μορφή από το δυτικό αέτωμα του ναού του Δία στην Ολυμπία, που παριστάνει τη μάχη Λαπιθών και Κενταύρων. Δείχνει τον Κένταυρο Ευρυπίωνα να αρπάζει τη νύφη Δηιδάμεια και εκτίθεται στο Μουσείο της Ολυμπίας.

Ποιες είναι οι δύο υπερβάσεις του ποιήματος;

Κατά τα σχόλια, με την πρώτη η Δηιδάμεια ζωντανεύει και γίνεται καθημερινό πρόσωπο· με τη δεύτερη νιώθει ότι δεν την ποθεί μόνο ο Κένταυρος αλλά ο ίδιος ο τεχνίτης που την έπλασε.

Γιατί ο τεχνίτης γίνεται Κένταυρος;

Τα σχόλια εξηγούν ότι η ταύτιση είναι ψυχολογική και αισθητική: ο καλλιτέχνης, για να πετύχει, πρέπει να μπει στο πετσί των προσώπων που πλάθει.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.