Αλ. Αργυρίου, «Η πραγματικότητα και η πραγματικότητα της πεζογραφίας»
Δοκίμιο του κριτικού Αλέξανδρου Αργυρίου από την εισαγωγή του στη μεταπολεμική πεζογραφία: πώς σχηματίζουμε μια υποκειμενική εικόνα της πραγματικότητας, γιατί το μυθιστόρημα δεν την αντανακλά και ποιος είναι ο ρόλος του αναγνώστη.
Γ΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο συγγραφέας θέλει να ξεκαθαρίσει τη σχέση της πραγματικότητας με την πραγματικότητα που παρουσιάζει η πεζογραφία.
Λίγα γεγονότα είναι αδιαμφισβήτητα, όπως η ημερομηνία έναρξης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου· για τα αίτια και τη συνέχεια δεν συμφωνούμε.
Η περιγραφή είναι και ερμηνεία· η ταξινόμηση των γεγονότων γίνεται μέσα από θεωρία ή ιδεολογία, και αυτό λέγεται εννοιοδότηση.
Οι ιδεολογίες των ομάδων φαίνονται στα μέλη τους ίδιες με την αλήθεια, αλλά είναι μια εκδοχή της και μια συνιστώσα της πραγματικότητας.
Η άποψη ότι η τέχνη αντανακλά την πραγματικότητα δοκιμάζεται στη ζωγραφική, δεν ισχύει για τη μουσική και πάσχει λογικά στην πεζογραφία.
Το μυθιστόρημα, ακόμη κι όταν θέλει να είναι ντοκουμέντο, παραπέμπει στην πραγματικότητα όπως ένας χάρτης στην περιοχή του, χωρίς να την υποκαθιστά.
Το έργο αυτονομείται από τον συγγραφέα, και οι αναγνώστες κρίνουν την πειστικότητά του.
Γιατί κατά τον Αργυρίου η εννοιοδότηση είναι αυθαίρετη;
Γιατί, πέρα από λίγα αδιαμφισβήτητα γεγονότα, τα περισσότερα τα μαθαίνουμε από ειδήσεις ήδη τακτοποιημένες από κάποιον. Κάθε περιγραφή είναι συγχρόνως ερμηνεία από μια γωνία παρατήρησης, και η ταξινόμηση γίνεται μέσα από μια θεωρία ή ιδεολογία.
Ποια διαφορά βλέπει ο Αργυρίου ανάμεσα σε ζωγραφική και φωτογραφία;
Η φωτογραφία δίνει μια στατική, μοναδική στιγμή. Ο ζωγράφος επεμβαίνει, φωτίζει, υπογραμμίζει ή προσθέτει, και δίνει στο τοπίο διάρκεια, ένα δυναμικό στοιχείο που η φωτογραφία δεν έχει.
Ποιος είναι ο ρόλος του αναγνώστη κατά τον Αργυρίου;
Οι αναγνώστες, ιδίως όσοι κρίνουν και συγκρίνουν ενεργητικά, κρίνουν αν ένα μυθιστόρημα πείθει, αν δηλαδή το πραγματικό και το φανταστικό του σχηματίζουν έναν κόσμο που θα μπορούσε να υπάρξει.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.