Προσφυγικά ρεύματα κατά την περίοδο 1914-1922

Η προσφυγιά δεν άρχισε το 1922: ο πρώτος διωγμός του 1914 και άλλα ρεύματα έφεραν ως το 1920 περίπου 800.000 πρόσφυγες, και οι περισσότεροι γύρισαν πίσω.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 320 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1914 έως 1922

Γιατί

Η εθνική αφύπνιση των Τούρκων ενισχύεται μετά την εδαφική συρρίκνωση της αυτοκρατορίας.
Οι μεταναστεύσεις Μουσουλμάνων προς τη Μικρά Ασία και η επικείμενη είσοδος στον πόλεμο δίνουν το πρόσχημα.
Η εκκρεμότητα για τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου επιδεινώνει τις σχέσεις των δύο χωρών.

Τι έγινε

Πρώτοι εκδιώκονται οι Έλληνες της Ανατολικής Θράκης και τον Μάιο οι διωγμοί φτάνουν στη Δυτική Μικρά Ασία, με καθοδήγηση των Γερμανών.
Οι καταπιέσεις περιλαμβάνουν έκτακτες επιβαρύνσεις, εμπόδια στο εμπόριο, μετατοπίσεις στο εσωτερικό και τα τάγματα εργασίας.
Μια Μικτή Επιτροπή για εθελούσια ανταλλαγή δεν λειτουργεί, επειδή η Τουρκία μπαίνει στον πόλεμο.
Πρόσφυγες έρχονται και από Ανατολική Μακεδονία, Βουλγαρία, Ρωσία, Βόρειο Ήπειρο, Ρουμανία και Δωδεκάνησα.
Η περίθαλψη, στην αρχή έργο εθελοντών, οργανώνεται καλύτερα από το 1917 έως το 1921 και φτάνει σε περίπου 450.000 πρόσφυγες.
Η παλιννόστηση γίνεται τμηματικά, πρώτα για τους ευπορότερους και για ορισμένες περιοχές της Δυτικής Μικράς Ασίας.

Τι άλλαξε

Ως το 1920 φτάνουν περίπου 800.000 πρόσφυγες, κυρίως σε Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Μακεδονία και νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Για πρώτη φορά θεσμοθετείται περίθαλψη και για τις οικογένειες των εφέδρων και των θυμάτων του πολέμου.
Όσοι γυρίζουν βρίσκουν κατεστραμμένα σπίτια, και τον Αύγουστο του 1922 ξαναφεύγουν.

Πρόσωπα

Ελευθέριος Βενιζέλος: Η κυβέρνησή του ίδρυσε στη Θεσσαλονίκη την Ανωτάτη Διεύθυνση Περιθάλψεως κατά τον Διχασμό.
Κωνσταντίνος: Ο βασιλιάς που είχε εγκαταλείψει την Ελλάδα όταν ιδρύθηκε το Υπουργείο Περιθάλψεως.
Οικουμενικό Πατριαρχείο: Κήρυξε την Ορθόδοξη Εκκλησία σε διωγμό και ανέστειλε εκκλησίες και σχολεία.

Όροι

τάγματα εργασίας: Εκεί υπηρετούσαν οι άνδρες άνω των 45 ετών που δεν στρατεύονταν.
Μικτή Επιτροπή: Ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1914 για εθελούσια ανταλλαγή αλλά δεν λειτούργησε.
Υπουργείο Περιθάλψεως: Ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 1917 και φρόντισε και την παλιννόστηση.
Πατριαρχική Επιτροπή: Συστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη για να οργανώσει τον επαναπατρισμό των εκτοπισμένων.
Σύμφωνο περί αμοιβαίας μεταναστεύσεως: Το συνημμένο της συνθήκης του Νεϊγύ για τη μετακίνηση Ελλήνων και Βουλγάρων.
Υπηρεσία Παλιννοστήσεως και Περιθάλψεως: Η υπηρεσία της Ύπατης Αρμοστείας Σμύρνης που βοηθούσε όσους επέστρεφαν.

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια · Χρονογραμμή με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί στοχοποιήθηκαν οι Έλληνες το 1914;

Ο τουρκικός εθνικισμός στράφηκε κατά των μειονοτήτων, κυρίως Ελλήνων και Αρμενίων, που είχαν το μεγαλύτερο μέρος του εμπορίου και της βιομηχανίας.

Τι ήταν τα τάγματα εργασίας;

Εκεί στάλθηκαν οι άνδρες άνω των 45 ετών που δεν στρατεύονταν, και πολλοί πέθαναν από κακουχίες, πείνα και αρρώστιες.

Πότε γύρισαν οι πρόσφυγες;

Η επιστροφή άρχισε στα τέλη του 1918, οι περισσότεροι γύρισαν μετά την απόβαση στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919 και ως το τέλος του 1920 είχε επιστρέψει η πλειονότητα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.