Εξωτερικός προσανατολισμός και πελατειακές σχέσεις

Από τα πελατειακά δίκτυα της τουρκοκρατίας στα τρία πρώτα κόμματα: αγγλικό, γαλλικό και ρωσικό, το καθένα με δικές του θέσεις για το νέο κράτος.

Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 220 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1821 έως 1843

Γιατί

Επί τουρκοκρατίας οι Έλληνες δεν μπορούσαν να συγκροτήσουν κόμματα και στηρίζονταν σε πελατειακά δίκτυα.
Με την εκδίωξη των Τούρκων ξεσπά σύγκρουση για το ποιος και πώς θα διαχειριστεί την εξουσία.
Ο Δημήτριος Υψηλάντης θέλει συγκεντρωτικό σύστημα, οι πρόκριτοι όχι, και σχηματίζονται οι πρώτες παρατάξεις.

Τι έγινε

Το Προσωρινό Πολίτευμα της Επιδαύρου (1822) θεσπίζει πολυαρχική εξουσία και ο Μαυροκορδάτος γίνεται ρυθμιστής.
Στο Άστρος (1823) συγκρούονται πρόκριτοι και κλεφτοκαπεταναίοι· το 1824 ακολουθεί εμφύλιος πόλεμος.
Το 1825 στο στρατόπεδο των νικητών διαμορφώνονται το αγγλικό και το γαλλικό κόμμα, και δίπλα τους το ρωσικό.
Ο Καποδίστριας στελεχώνει το «Πανελλήνιον» με αντιπροσώπους και των τριών παρατάξεων.
Τα κόμματα δεν έχουν ακόμη σαφή οργάνωση και πρόγραμμα, γιατί ως το 1844 δεν υπάρχουν σύνταγμα και εκλογές.

Τι άλλαξε

Η ύπαρξη των πρώτων κομμάτων είναι πλέον δεδομένη.
Οι εφημερίδες της εποχής βλέπουν τα κόμματα αρνητικά, ως θεσιθηρία.
Σε ακραίες περιπτώσεις τα κόμματα καταφεύγουν σε επαναστατική βία.

Πρόσωπα

Δημήτριος Υψηλάντης: Ήθελε να επιβάλει «Γενικό Οργανισμό της Πελοποννήσου» και συγκεντρωτικό σύστημα.
Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος: Ο ηγέτης του αγγλικού κόμματος.
Ιωάννης Κωλέττης: Ο αρχηγός του γαλλικού κόμματος.
Ιωάννης Καποδίστριας: Ο κυβερνήτης από το 1828 που συγκρότησε το «Πανελλήνιον».

Όροι

σχέση πελατείας: Εκούσια ανταλλαγή υπηρεσιών ανάμεσα σε φορείς άνισης κοινωνικής και οικονομικής ισχύος.
ναπαίοι: Το άλλο όνομα του ρωσικού κόμματος.
Μεγάλη Ιδέα: Η θέση ότι όλες οι δυνάμεις του έθνους πρέπει να στραφούν στην απελευθέρωση του υπόδουλου τμήματος.
Πανελλήνιον: Το συμβουλευτικό όργανο του Καποδίστρια με εκπροσώπους και των τριών παρατάξεων.

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια · Χρονογραμμή με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί τα κόμματα πήραν ονόματα Δυνάμεων;

Τα ονόμασαν έτσι οι αντίπαλοί τους, υπονοώντας ότι εξυπηρετούσαν ξένα συμφέροντα. Το βιβλίο λέει ότι η άποψη αυτή δεν επιβεβαιώνεται: η στάση τους έβγαινε από τα προβλήματα του νέου κράτους.

Σε τι διέφεραν;

Το αγγλικό ήθελε κοινοβουλευτικό σύστημα και μετριοπαθή πολιτική, το γαλλικό απελευθέρωση του αλύτρωτου ελληνισμού με πόλεμο, το ρωσικό ήταν άκρως συντηρητικό και στήριζε την Εκκλησία. Στην οικονομική πολιτική σχεδόν δεν διέφεραν.

Γιατί υπήρχαν πελατειακά δίκτυα επί τουρκοκρατίας;

Λόγω του ανταγωνισμού για θέσεις εξουσίας, της ελλιπούς προστασίας από την οθωμανική διοίκηση και της απουσίας κοινωνικής πρόνοιας.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.