Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η Εθνική Αντίσταση
Από το «ΟΧΙ» της 28ης Οκτωβρίου 1940 και τις νίκες στην Αλβανία ως τη γερμανική εισβολή, τη μάχη της Κρήτης, τον αγώνα της εξόριστης κυβέρνησης και την Εθνική Αντίσταση στην κατεχόμενη χώρα.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η Ελλάδα, αν και φιλική προς τη Βρετανία, τηρούσε ουδετερότητα. Ο Μουσολίνι, που είχε πάρει την Αλβανία ήδη από το 1939, έβλεπε την κατάληψή της ως κλειδί για την Ανατολική Μεσόγειο και στις 28 Οκτωβρίου 1940 της έδωσε τελεσίγραφο· ο Μεταξάς το απέρριψε.
Με αρχιστράτηγο τον Αλέξανδρο Παπάγο, ο ελληνικός στρατός σταμάτησε τους Ιταλούς στην Ήπειρο, αντεπιτέθηκε στις 14 Νοεμβρίου και πήρε Κορυτσά, Αργυρόκαστρο, Άγιους Σαράντα και την Κλεισούρα (Ιανουάριος 1941). Η ιταλική εαρινή επίθεση του Μαρτίου 1941 αποκρούστηκε.
Η ελληνική επιτυχία ήρθε όταν σχεδόν όλη η Ευρώπη είχε υποκύψει στον Άξονα· θεωρήθηκε θρίαμβος των ελεύθερων λαών απέναντι στον ολοκληρωτισμό και εμπόδισε τον Άξονα να κυριαρχήσει στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για να καλύψει τα νώτα του πριν από την εισβολή στην ΕΣΣΔ, ο Χίτλερ εφάρμοσε το σχέδιο Μαρίτα και επιτέθηκε στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου 1941. Παρά την άμυνα στην οχυρή γραμμή των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, έπεσαν η Θεσσαλονίκη (9 Απριλίου) και η Αθήνα (27 Απριλίου).
Ο πρωθυπουργός Κορυζής αυτοκτόνησε· ο Τσουδερός και ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ πέρασαν στην Κρήτη. Στη μάχη της Κρήτης (τέλη Μαΐου 1941) οι Γερμανοί νίκησαν με αερομεταφερόμενα στρατεύματα, αλλά οι Κρήτες έδωσαν πρώτοι νόημα στον «λαϊκό» πόλεμο.
Η καθυστέρηση στα Βαλκάνια μετέθεσε το σχέδιο Μπαρμπαρόσα στις 22 Ιουνίου, με αποτέλεσμα οι Γερμανοί να μην πάρουν Λένινγκραντ και Μόσχα πριν από τον χειμώνα.
Η εξόριστη κυβέρνηση (Κάιρο, Νότια Αφρική, Λονδίνο) διεκδίκησε Δωδεκάνησα, Βόρεια Ήπειρο και Κύπρο, φρόντισε για τον επισιτισμό και συγκρότησε ένοπλα σώματα: Ελ Αλαμέιν, Ρίμινι, Ιερός Λόχος, αντιτορπιλικά «Βασίλισσα Όλγα» και «Αδρίας».
Κάτω από την τριπλή κατοχή (Γερμανοί, Ιταλοί, Βούλγαροι) αναπτύχθηκε μαζική Εθνική Αντίσταση: ΕΑΜ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ και οι «αόρατες στρατιές». Οι Έλληνες απέφυγαν να σταλούν στο ανατολικό μέτωπο, αλλά πλήρωσαν βαρύ τίμημα σε εκτελέσεις και ολοκαυτώματα.
Τι άλλαξε
Η Ελλάδα εμπόδισε την κυριαρχία του Άξονα στην Ανατολική Μεσόγειο και σε μέρος της Μέσης Ανατολής.
Η εκστρατεία στα Βαλκάνια καθυστέρησε την επίθεση κατά της ΕΣΣΔ.
Η κατοχή κόστισε χιλιάδες εκτελέσεις και την καταστροφή χωριών, όπως Καλάβρυτα, Δίστομο, Κομμένο και Χορτιάτης.
Τα ξημερώματα εκείνης της μέρας η Ιταλία του Μουσολίνι ζήτησε με τελεσίγραφο να της παραχωρηθεί μέρος του ελληνικού εδάφους. Ο πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς αρνήθηκε και η Ελλάδα αποφάσισε να αμυνθεί με τα όπλα· η άρνησή του έμεινε γνωστή με τη λέξη «ΟΧΙ», και ο λαός τη στήριξε με ενθουσιασμό.
Γιατί θεωρείται σημαντική η ελληνογερμανική σύγκρουση του 1941;
Η εκστρατεία στα Βαλκάνια ανάγκασε τον Χίτλερ να καθυστερήσει την επίθεση κατά της ΕΣΣΔ (σχέδιο Μπαρμπαρόσα) κατά περίπου πέντε εβδομάδες, ως τις 22 Ιουνίου 1941. Έτσι οι Γερμανοί δεν πρόλαβαν να πάρουν Λένινγκραντ και Μόσχα πριν τους σταματήσει ο ρωσικός χειμώνας.
Ποιες ήταν οι μεγάλες οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης;
Κατά σειρά σπουδαιότητας, το ΕΑΜ (με ένοπλο σκέλος τον ΕΛΑΣ, όπου ξεχώρισε ο Άρης Βελουχιώτης), ο ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα και η ΕΚΚΑ. Υπήρχαν και μικρότερες οργανώσεις των πόλεων, οι «αόρατες στρατιές», για δολιοφθορές και κατασκοπεία.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.