Αν αλλάζει η μαγνητική ροή που περνά από ένα κύκλωμα, εμφανίζεται τάση από επαγωγή. Το κεφάλαιο δίνει τον νόμο του Faraday και τον κανόνα του Lenz, την ΗΕΔ σε κινούμενο και στρεφόμενο αγωγό, την εναλλασσόμενη τάση και το εναλλασσόμενο ρεύμα με ενεργές τιμές και ισχύ, γεννήτριες, ανόρθωση, ηλεκτροκινητήρα, αμοιβαία επαγωγή και αυτεπαγωγή.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Faraday (1831) βρήκε ότι μεταβαλλόμενη μαγνητική ροή δημιουργεί τάση στα άκρα αγωγού: αυτό είναι η ηλεκτρομαγνητική επαγωγή.
Νόμος του Faraday: ΕΕΠ = Ν·|ΔΦ|/Δt· με τον κανόνα του Lenz (το επαγωγικό ρεύμα αντιτίθεται στο αίτιό του) ΕΕΠ = −Ν·ΔΦ/Δt.
Ευθύγραμμος αγωγός που κινείται κάθετα σε ομογενές πεδίο αποκτά ΕΕΠ = B·υ·L· το έργο της εξωτερικής δύναμης ισούται με τη θερμότητα Joule.
Αγωγός που στρέφεται γύρω από το άκρο του δίνει ΕΕΠ = ½·B·ω·L²· ο δίσκος του Faraday δίνει σταθερή τάση.
Πλαίσιο Ν σπειρών που στρέφεται σε ομογενές πεδίο δίνει εναλλασσόμενη τάση υ = V·ημωt με V = Ν·ω·B·A, όπου ω = 2π/T = 2πf.
Σε αντιστάτη το εναλλασσόμενο ρεύμα i = I·ημωt είναι σε φάση με την τάση· η ενεργός ένταση και τάση ορίζονται από το θερμικό αποτέλεσμα, και η μέση ισχύς είναι P = Vεν·Iεν = Iεν²·R.
Γεννήτριες: εναλλακτήρας με δακτυλίους, γεννήτρια συνεχούς τάσης με συλλέκτη· η ανόρθωση γίνεται με διόδους και εξομαλυντή· ο ηλεκτροκινητήρας μετατρέπει ηλεκτρική ενέργεια σε μηχανική.
Αμοιβαία επαγωγή: ΕΕΠ = −M·Δi/Δt· αυτεπαγωγή: ΕΑΥΤ = −L·Δi/Δt, με L = μ₀·N²·A/l για πηνίο, και ενέργεια πηνίου U = ½·L·I².
Πρόσωπα
Michael Faraday
Άγγλος, ανακάλυψε την επαγωγή το 1831
Lenz
διατύπωσε τον κανόνα για τη φορά του επαγωγικού ρεύματος
Η ΗΕΔ από επαγωγή που εμφανίζεται σε κύκλωμα ισούται με το πόσο γρήγορα αλλάζει η μαγνητική ροή μέσα από αυτό· για Ν σπείρες ΕΕΠ = Ν·|ΔΦ|/Δt. Με τον κανόνα του Lenz γράφεται ΕΕΠ = −Ν·ΔΦ/Δt.
Γιατί ο κανόνας του Lenz είναι συνέπεια της διατήρησης της ενέργειας;
Το επαγωγικό ρεύμα αντιστέκεται στο αίτιο που το προκαλεί, π.χ. η δύναμη Laplace φρενάρει τον κινούμενο αγωγό. Έτσι πρέπει να δαπανήσουμε έργο για να διατηρηθεί η κίνηση, και το έργο αυτό ισούται με τη θερμότητα που παράγεται. Αν το ρεύμα είχε αντίθετη φορά, θα παραγόταν ενέργεια από το τίποτα.
Τι είναι η ενεργός ένταση ενός εναλλασσόμενου ρεύματος;
Είναι η ένταση του συνεχούς ρεύματος που παράγει την ίδια θερμότητα στον ίδιο αντιστάτη στον ίδιο χρόνο. Τα όργανα μέτρησης δείχνουν ενεργές τιμές, και τα 220 V της πρίζας είναι ενεργός τάση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.