απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Εισαγωγή

Δημοσθένης: ο βίος και το έργο του

Η εισαγωγή παρουσιάζει τον Δημοσθένη από τα παιδικά του χρόνια στην Παιανία ως τον θάνατό του στην Καλαύρεια: τους δικανικούς και πολιτικούς λόγους του, τον αγώνα του κατά του Φιλίππου και την ιστορική και αισθητική αξία του έργου του.

Β΄ Λυκείου · Ρητορικά Κείμενα · Εισαγωγή · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 384 − 322 π.Χ.

Τι έγινε

  1. Γεννήθηκε το 384 π.Χ. στην Παιανία από πλούσιο πατέρα με εργαστήρια· έμεινε ορφανός στα επτά και οι κηδεμόνες του κακοδιαχειρίστηκαν την περιουσία του.
  2. Για να τους δικάσει μελέτησε ρητορική, μαθήτευσε στον Ισαίο και έγραψε πέντε δικανικούς λόγους εναντίον τους· με επιμονή διόρθωσε τη φωνή και την άρθρωσή του.
  3. Εργάστηκε χρόνια ως λογογράφος και δάσκαλος ρητορικής, όχι από ανάγκη αλλά από πάθος.
  4. Από το 355 π.Χ. με δημόσιους δικανικούς λόγους επιτίθεται στην οικονομική πολιτική των κυβερνώντων και περνά στην πολιτική, στο πλευρό του Εύβουλου.
  5. Οι δημηγορίες για την εξωτερική πολιτική μετά τον Συμμαχικό πόλεμο (357-355) περιλαμβάνουν τους λόγους Υπέρ Μεγαλοπολιτών και Υπέρ της Ροδίων Ελευθερίας.
  6. Από το 351 π.Χ. αγωνίζεται ισόβια κατά του Φιλίππου, σε σύγκρουση με το φιλομακεδονικό κόμμα (Αισχίνης, Φωκίων, Ισοκράτης).
  7. Μετά την υπόθεση του Άρπαλου καταδικάστηκε και έφυγε· ανακλήθηκε το 323 π.Χ. και μετά την ήττα στην Κραννώνα αυτοκτόνησε στην Καλαύρεια.
  8. Η ιστορική αξία των λόγων του για τον 4ο αιώνα είναι σημαντική, και η αισθητική επίσης: ηθοποιία, ορμητικό ύφος, κλιμάκωση που οδηγεί σε αποστομωτικό συμπέρασμα.

Πρόσωπα

Δημοσθένης
ο μεγάλος ρήτορας από την Παιανία
Κλεοβούλη
η μητέρα του Δημοσθένη
Άφοβος, Δημοφών, Θηριππίδης
οι κηδεμόνες του
Ισαίος
λογογράφος, δάσκαλος του Δημοσθένη
Καλλίστρατος
ρήτορας της δίκης του Ωρωπού
Εύβουλος
οικονομολόγος, ηγέτης της αντιπολίτευσης
Φίλιππος
βασιλιάς της Μακεδονίας, ο μεγάλος εχθρός
Αισχίνης
του φιλομακεδονικού κόμματος
Άρπαλος
ταμίας του Αλεξάνδρου, η υπόθεσή του

Όροι

λογογράφος
γράφει λόγους για άλλους στη δίκη
δικανικός λόγος
λόγος για δικαστήριο
δημηγορία
πολιτικός λόγος στην Εκκλησία
ἐπίτροποι
οι κηδεμόνες του ανήλικου
Ἐπιτροπικοί
οι λόγοι κατά των κηδεμόνων του
τριηραρχία
δαπάνη πλουσίων για εξοπλισμό πλοίων
Φιλιππικοί
οι τέσσερις λόγοι Κατά Φιλίππου
Ὀλυνθιακοί
τρεις λόγοι του 349 π.Χ.
Περὶ τοῦ Στεφάνου
ο πιο προσωπικός του λόγος, 330 π.Χ.
Πανελλήνια Ιδέα
ένωση των Ελλήνων κατά των Περσών
ισορροπία των δυνάμεων
καμία πόλη να μην υπερισχύσει
ηθοποιία
απόδοση του χαρακτήρα του πελάτη
Καλαύρεια
ο σημερινός Πόρος, τόπος θανάτου
Κραννώνας
μάχη του 322 π.Χ. στη Θεσσαλία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς έγινε ρήτορας ο Δημοσθένης;

Ορφανός από τα επτά του, χρειάστηκε να διεκδικήσει στα δικαστήρια την περιουσία του από τους κηδεμόνες του. Μελέτησε ρητορική κλεισμένος στο σπίτι, μαθήτευσε στον Ισαίο, τον επηρέασε η απολογία του Καλλίστρατου και διόρθωσε με πείσμα τις σωματικές του αδυναμίες, για παράδειγμα μιλώντας με χαλίκια στο στόμα.

Ποιοι είναι οι πολιτικοί λόγοι του Δημοσθένη για την εξωτερική πολιτική;

Ο Περί των Συμμοριών, ο Υπέρ Μεγαλοπολιτών (353/52), ο Υπέρ της Ροδίων Ελευθερίας (352/51) και ο Κατ' Αριστοκράτους. Από το 351 π.Χ. με τον Α΄ Κατά Φιλίππου αρχίζει ο αγώνας του κατά της Μακεδονίας, με τους Φιλιππικούς, τους Ολυνθιακούς και άλλους λόγους.

Πώς πέθανε ο Δημοσθένης;

Μετά την ήττα των Ελλήνων στην Κραννώνα (322 π.Χ.) οι Μακεδόνες ζήτησαν να δικαστούν οι πρωτεργάτες της εξέγερσης. Ο Δημοσθένης κατέφυγε στον ναό του Ποσειδώνα στην Καλαύρεια (Πόρο) και, περικυκλωμένος, αυτοκτόνησε με δηλητήριο που έκρυβε στον κονδυλοφόρο του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.