απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
§§ 10-12

Κατά Φίλωνος §§ 10-12: ασυγχώρητος γιατί το θέλησε

Ο κατήγορος ξεχωρίζει όσους έλειψαν από τους αγώνες της πόλης από ατυχία, που συγχωρούνται, από όσους έλειψαν σκόπιμα. Ο Φίλων, υγιής και εύπορος, ανήκει στους δεύτερους και δεν αξίζει καμία συγγνώμη.

Β΄ Λυκείου · Ρητορικά Κείμενα · §§ 10-12 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. § 10: όποιος πρόδιδε την πόλη τη στιγμή που οι δημοκρατικοί πετύχαιναν, τι θα έκανε αν τα πράγματα πήγαιναν άσχημα; Εδώ για πρώτη φορά γίνεται λόγος για προδοσία.
  2. Όσοι δεν συμμετείχαν στους κινδύνους λόγω προσωπικών συμφορών αξίζουν κάποια συγγνώμη, γιατί η δυστυχία δεν είναι ποτέ θεληματική.
  3. § 11: όσοι το έκαναν σκόπιμα δεν συγχωρούνται, γιατί ενήργησαν από κακή πρόθεση και όχι από ατυχία.
  4. Ισχύει ένας δίκαιος κανόνας: θυμώνουμε περισσότερο με όσους μπορούσαν εύκολα να μην αδικήσουν και δείχνουμε επιείκεια στους φτωχούς και στους αδύναμους.
  5. § 12: ο Φίλων ούτε σωματικά αδύναμος ήταν, όπως βλέπουν οι βουλευτές, ούτε άπορος για λειτουργίες, όπως θα αποδειχθεί.
  6. Κατάληξη με ρητορική ερώτηση και αναλογική αντίθεση: όσο μπορούσε να ωφελήσει, τόσο κακός φάνηκε, άρα όλοι δικαίως θα τον μισήσουν.

Πρόσωπα

Φίλων
υγιής και εύπορος, απείχε σκόπιμα
οἱ πένητες καὶ ἀδύνατοι
αξίζουν επιείκεια, σφάλλουν άθελα
ο κατήγορος
χτίζει παραγωγικό συλλογισμό

Όροι

γνώμῃ
από πρόθεση, εσκεμμένα
ἐπιβουλή
κακή πρόθεση, κακός σκοπός
καθίσταμαι
επικρατώ, ισχύω
ἔθος
έθιμο, συνήθεια
ταλαιπωρῶ
κοπιάζω, υποφέρω
οὐσία
περιουσία
λῃτουργῶ
πληρώνω δημόσια υπηρεσία από τα δικά μου
συγγνώμη
επιείκεια για άθελο σφάλμα
ἑκούσιον δυστύχημα
θεληματική ατυχία, που δεν υπάρχει
μείζων προκειμένη
η γενική πρόταση του συλλογισμού
ελάσσων προκειμένη
η ειδική περίπτωση του Φίλωνα
συμπέρασμα
ο Φίλων δεν αξίζει συγγνώμη
αναλογική αντίθεση
όσο μπορούσε να ωφελήσει, τόσο κακός
ρητορική ερώτηση
ερώτηση που δεν περιμένει απάντηση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιοι συγχωρούνται κατά τον κατήγορο για την απουσία τους από τους κινδύνους;

Όσοι έλειψαν εξαιτίας προσωπικών συμφορών, γιατί κανείς δεν δυστυχεί με τη θέλησή του. Οι φτωχοί και οι σωματικά αδύναμοι συγχωρούνται, επειδή θεωρείται ότι σφάλλουν χωρίς να το θέλουν.

Γιατί ο Φίλων δεν αξίζει συγγνώμη;

Γιατί ούτε άρρωστος ήταν ούτε φτωχός: μπορούσε να κοπιάσει με το σώμα του και να βοηθήσει με τα χρήματά του. Άρα έλειψε από πρόθεση, και όποιος ενώ μπορούσε να ωφελήσει τόσο έκανε κακό, δικαίως μισείται.

Ποιος είναι ο συλλογισμός της § 12;

Είναι παραγωγικός: όσοι σκόπιμα δεν μοιράστηκαν τους κινδύνους δεν συγχωρούνται (μείζων)· ο Φίλων μπορούσε και σωματικά και οικονομικά (ελάσσων)· άρα δεν συγχωρείται (συμπέρασμα), που μπαίνει πρώτο για έμφαση.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.