Το μάθημα ορίζει την τεχνητή νοημοσύνη, περιγράφει πώς εξελίχθηκε από τα έμπειρα συστήματα ως τη μηχανική μάθηση, πού εφαρμόζεται και ποια γλώσσα προγραμματισμού χρησιμοποιεί κυρίως, την Prolog.
Β΄ Λυκείου · Πληροφορική · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η Τ.Ν. ανήκει στην εφαρμοσμένη επιστήμη των υπολογιστών και σχεδιάζει συστήματα με λειτουργίες που αποδίδονται στην ανθρώπινη νοημοσύνη.
Κάθε πρόβλημα Τ.Ν. έχει δύο τμήματα: την αναπαράσταση υποθέσεων και συμπερασμάτων και τις λογικές σχέσεις ανάμεσά τους. Η γνώση περνά από τρία στάδια: πρόσκτηση, επεξεργασία, χρήση.
Το 1956 ο ΜακΚάρθυ ανέπτυξε γλώσσα επεξεργασίας λιστών· τη δεκαετία του '70 εμφανίστηκαν τα πρώτα έμπειρα συστήματα και αργότερα τα τεχνητά νευρωνικά δίκτυα.
Η ασαφής λογική του Ζάντεχ βγάζει συγκεκριμένα συμπεράσματα από ασαφείς καταστάσεις, π.χ. σε αυτόματους διορθωτές κειμένων.
Τη δεκαετία του '90 ήρθαν οι ευφυείς πράκτορες και ακολούθησαν ο εξελικτικός υπολογισμός, η νοημοσύνη σμηνών, η μηχανική μάθηση και η ανακάλυψη γνώσης σε βάσεις δεδομένων.
Εφαρμογές: ρομποτική, αναγνώριση φωνής και προτύπων, ιατρική διάγνωση, αυτοματισμός, εργασία στο διάστημα και στα βάθη των ωκεανών.
Η Prolog είναι γλώσσα λογικού προγραμματισμού: το πρόγραμμα είναι γεγονότα και κανόνες και ο χρήστης κάνει ερωτήσεις που απαντώνται μόνο από αυτά.
Πρόσωπα
Τζων ΜακΚάρθυ (John McCarthy)
ανέπτυξε το 1956 γλώσσα επεξεργασίας λιστών και πήρε το 1971 το Βραβείο Turing
Λότφι Ζάντεχ (Lotfi Zadeh)
βασικός εισηγητής της ασαφούς λογικής, το 1965
Ισαάκ Ασίμωφ (Isaac Asimov)
διατύπωσε το 1942 τρεις νόμους για τα ρομπότ: να μη βλάπτουν άνθρωπο, να υπακούν και να προστατεύουν την ύπαρξή τους
Όροι
τεχνητή νοημοσύνη
ο τομέας που σχεδιάζει ευφυή υπολογιστικά συστήματα
έμπειρα συστήματα
συστήματα για λήψη αποφάσεων σε πραγματικά ζητήματα, όπως η διάγνωση ασθενειών
νευρωνικά δίκτυα
συστήματα που προσομοιώνουν τις συνδέσεις του ανθρώπινου εγκεφάλου
γενετικοί αλγόριθμοι
αλγόριθμοι που ψάχνουν την καταλληλότερη λύση μέσα σε έναν χώρο υποψήφιων λύσεων
ασαφής λογική
θεωρία που βγάζει συγκεκριμένα συμπεράσματα από ασαφείς καταστάσεις
ευφυείς πράκτορες
ανεξάρτητα προγράμματα που παίρνουν αποφάσεις και αλληλεπιδρούν με συστήματα
μηχανική μάθηση
όταν ένα σύστημα δημιουργεί νέα μοντέλα ή πρότυπα από ένα σύνολο δεδομένων
ανακάλυψη γνώσης σε βάσεις δεδομένων
διαδικασία που βρίσκει έγκυρες, νέες και χρήσιμες σχέσεις μέσα σε μια βάση δεδομένων
Prolog
γλώσσα λογικού προγραμματισμού με γεγονότα και κανόνες, κύρια γλώσσα της Τ.Ν.
τεστ Turing
«παιχνίδι μίμησης» για να φανεί αν μια μηχανή μπορεί να έχει νοημοσύνη
Χρονολογίες
1942
Ο Ασίμωφ διατυπώνει τους νόμους της ρομποτικής
1956
Ο ΜακΚάρθυ αναπτύσσει γλώσσα επεξεργασίας λιστών σε ερευνητικό πρόγραμμα Τ.Ν.
1965
Ο Ζάντεχ εισηγείται την ασαφή λογική
1971
Ο ΜακΚάρθυ λαμβάνει το Βραβείο Turing
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη;
Ο τομέας της επιστήμης των υπολογιστών που σχεδιάζει ευφυή υπολογιστικά συστήματα, δηλαδή συστήματα ικανά για λειτουργίες που αποδίδουμε στην ανθρώπινη νοημοσύνη.
Πού εφαρμόζεται η τεχνητή νοημοσύνη;
Σε ηλεκτρονικά παιχνίδια, έμπειρα συστήματα για αποφάσεις και ιατρική διάγνωση, επεξεργασία φυσικής γλώσσας, νευρωνικά δίκτυα, ρομποτική, αναγνώριση φωνής και προτύπων, ευφυή αναζήτηση στο διαδίκτυο και σε χώρους όπου δεν φτάνει ο άνθρωπος, όπως το διάστημα.
Τι είναι το τεστ Turing;
Ένα «παιχνίδι μίμησης» όπου ένας ερωτών έκανε ερωτήσεις σε μια γυναίκα και σε έναν υπολογιστή, επικοινωνώντας γραπτά μέσω τηλεεκτυπωτή, και προσπαθούσε να καταλάβει ποιος είναι ποιος. Στόχος ήταν να δείξει ότι μπορούν να υπάρξουν μηχανές με νοημοσύνη.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.