απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.1

Λειτουργικά Συστήματα

Το πρώτο κεφάλαιο της Εφαρμοσμένης Επιστήμης των Υπολογιστών εξηγεί τι κάνει το λειτουργικό σύστημα, από ποια επίπεδα αποτελείται, πώς διαχειρίζεται ΚΜΕ, μνήμη, αρχεία και συσκευές, και ποια είναι τα πιο γνωστά λειτουργικά.

Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ένα υπολογιστικό σύστημα έχει υλικό και λογισμικό· το λογισμικό χωρίζεται σε λειτουργικό σύστημα και λογισμικό εφαρμογών.
  2. Το Λ.Σ. μεσολαβεί ανάμεσα σε άνθρωπο και μηχανή, μοιράζει πόρους, ελέγχει τα προγράμματα, τις συσκευές εισόδου/εξόδου και τα αρχεία, εντοπίζει λάθη και προστατεύει την ασφάλεια.
  3. Γενιές Λ.Σ.: ομαδική επεξεργασία (δεκαετία '50), πολυπρογραμματισμός ('60), καταμερισμός χρόνου ('70), κατανεμημένη επεξεργασία (από το '80).
  4. Επίπεδα: πυρήνας κοντά στο υλικό, σύστημα αρχείων, και φλοιός για την επικοινωνία με τον χρήστη μέσω εντολών ή GUI.
  5. Διεργασία είναι ένα πρόγραμμα την ώρα που εκτελείται, μαζί με στοιχεία συστήματος.
  6. Ο διαχειριστής μνήμης δίνει και ελευθερώνει μνήμη στις διεργασίες και ανταλλάσσει δεδομένα με τον δίσκο (swapping). Το σύστημα αρχείων οργανώνει φακέλους σε δενδροειδή μορφή.
  7. Οι συσκευές εισόδου/εξόδου είναι διαμοιραζόμενες, όπως οι δίσκοι, ή αποκλειστικές, όπως οι εκτυπωτές.
  8. Γνωστά Λ.Σ.: Unix (1969), MS-DOS (1981), Windows (από το 1985), Linux (1991), Mac OS X, Android (2007).

Πρόσωπα

Λίνους Τόρβαλντς (Linus Torvalds)
δημιούργησε το Linux το 1991

Όροι

λειτουργικό σύστημα
μεσολαβεί ανάμεσα σε προγράμματα και υλικό
λογισμικό εφαρμογών
προγράμματα που λύνουν προβλήματα χρηστών
πυρήνας (kernel)
επίπεδο πιο κοντά στο υλικό
σύστημα αρχείων
ονομάζει και οργανώνει τα αρχεία
φλοιός (shell)
επικοινωνία χρήστη με το Λ.Σ.
GUI
γραφικό περιβάλλον διεπαφής
διεργασία
πρόγραμμα την ώρα της εκτέλεσης
πολυπρογραμματισμός
πολλά προγράμματα ταυτόχρονα
πολυδιεργασία
πολλές εργασίες ταυτόχρονα
χρονοπρογραμματισμός
δίκαιη κατανομή της ΚΜΕ
διαχειριστής μνήμης
μοιράζει την κύρια μνήμη
swapping
ανταλλαγή δεδομένων μνήμης και δίσκου
διαμοιραζόμενη συσκευή
χρήση από πολλούς, π.χ. δίσκος
αποκλειστική συσκευή
ένας χρήστης τη φορά, π.χ. εκτυπωτής
Unix
Bell Labs, 1969, γραμμένο κυρίως σε C
MS-DOS
Microsoft, 1981, εντολές σε γραμμή
Linux
Λ.Σ. τύπου Unix, ανοικτού κώδικα
Android
Λ.Σ. κινητών με πυρήνα Linux

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το λειτουργικό σύστημα;

Τα προγράμματα που μεσολαβούν ανάμεσα στις εφαρμογές του χρήστη και στο υλικό. Δημιουργεί το περιβάλλον επικοινωνίας με τον χρήστη, συντονίζει τις εργασίες και μοιράζει τους πόρους του συστήματος.

Από ποια επίπεδα αποτελείται ένα λειτουργικό σύστημα;

Από τον πυρήνα, που είναι πιο κοντά στο υλικό και φορτώνεται πρώτος, το σύστημα αρχείων, που οργανώνει τα αρχεία, και τον φλοιό ή διερμηνευτή εντολών, μέσω του οποίου επικοινωνεί ο χρήστης είτε με εντολές είτε με γραφικό περιβάλλον (GUI).

Ποια η διαφορά πολυπρογραμματισμού και πολυδιεργασίας;

Στον πολυπρογραμματισμό το λειτουργικό τρέχει μαζί πολλά προγράμματα, αξιοποιώντας π.χ. τον χρόνο που η ΚΜΕ περιμένει μια συσκευή. Στην πολυδιεργασία εκτελεί ταυτόχρονα πολλές εργασίες, όπως εκτύπωση και υπολογισμούς. Ένας αλγόριθμος χρονοπρογραμματισμού μοιράζει δίκαια την ΚΜΕ.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.