Η πρώτη σκηνή του θεατρικού έργου του Γιώργου Θεοτοκά «Το τίμημα της λευτεριάς (Κατσαντώνης)» (1958): στο σεράι των Ιωαννίνων ο Αλή Πασάς σχεδιάζει να αιχμαλωτίσει τη γυναίκα και το παιδί του κλέφτη Κατσαντώνη, ενώ η κυρα-Βασιλική βρίσκει τρόπο να τους προειδοποιήσει.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Ο Κατσαντώνης, με ορμητήριο τα Άγραφα, τον Βάλτο και το Ξηρόμερο, καίει τις θημωνιές του Αλή Πασά και τον αψηφά.
Τι έγινε
Στο σεράι των Ιωαννίνων ο Αλή Πασάς διώχνει τους μουσικούς· βαριέται και παραπονιέται για το βάρος της εξουσίας.
Οι έμπιστοί του, ο Βάγιας, ο λόγιος Μάνθος Οικονόμου και ο Βελή Γκέκας, τον κολακεύουν και επαναλαμβάνουν όσα θέλει να ακούσει.
Ο Αλή απαριθμεί όσα έδωσε στους Ρωμιούς (σχολεία, εκκλησίες, εμπόριο, τάξη) και δεν καταλαβαίνει γιατί ζητούν λευτεριά· ο Οικονόμου του εξηγεί τη λέξη «λιμπερτά».
Ο Βελή Γκέκας παραδέχεται ότι ζωντανό δεν μπορεί να πιάσει τον Κατσαντώνη· ο Βάγιας προτείνει να αιχμαλωτίσουν τους δικούς του, γυναίκα και παιδί, κρυμμένους στο Κόρθι.
Ο Βελή Γκέκας δέχεται μόνο όταν ο Πασάς τον λέει δειλό, αλλά νιώθει ότι κάνει ατιμία.
Η κυρα-Βασιλική, Ρωμιά γυναίκα του Αλή, ζητά βοήθεια από τον Οικονόμου, που ανεπίσημα της δίνει ένα γράμμα για τον τσοπάνη Γερο-Δήμο.
Η υπηρέτρια Τριανταφυλλιά, ντυμένη άντρας, ξεκινά να ειδοποιήσει τον Κατσαντώνη, ενώ η Βασιλική διστάζει ανάμεσα στη συνείδηση και στην πίστη προς τον Πασά.
Τη σύλληψη του Κατσαντώνη, του φημισμένου κλέφτη της Ρούμελης, που τον έτρεμαν οι Τούρκοι και ο Αλή Πασάς. Κατά το εισαγωγικό σημείωμα, πιάστηκε το 1807 άρρωστος από ευλογιά σε μια σπηλιά των Αγράφων και εκτελέστηκε στα Γιάννενα.
Πώς παρουσιάζεται ο Αλή Πασάς στη σκηνή;
Βαριεστημένος και καχύποπτος, παραπονιέται για την αχαριστία των υπηκόων του και απαριθμεί όσα καλά έφερε στον τόπο, για να καταλήξει ότι οι Ρωμιοί δεν έχουν λόγο να ζητούν λευτεριά. Οι γύρω του τον κολακεύουν και συμφωνούν σε όλα. Το βιβλίο ρωτά αν το συμπέρασμά του είναι σωστό, ακόμη κι αν τα καλά που λέει ισχύουν.
Ποια σύγκρουση χαρακτήρων εμφανίζεται στη σκηνή;
Ο Βελή Γκέκας αρνείται στην αρχή να πιάσει γυναίκα και παιδί, γιατί το θεωρεί ντροπή για παλικάρι· ο Αλή τον προσβάλλει λέγοντάς τον δειλό κι εκείνος υποχωρεί. Η σύγκρουση σβήνει γρήγορα, γιατί κανείς δεν τολμά να αντισταθεί στον Πασά.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.