Επεισόδιο από την «Αργώ», το πρώτο μυθιστόρημα του Θεοτοκά: στην Κωνσταντινούπολη ο μικρός Δαμιανός Φραντζής, που διψά για μάθηση, αρνείται να δουλέψει στο μαγαζί του πατέρα του, φεύγει από το σπίτι και καταφεύγει στον θείο του, τον Παπασίδερο, φωνάζοντας «Θέλω γράμματα!».
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η «Αργώ» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Θεοτοκά (1933) και θεωρείται σταθμός, γιατί φέρνει την πεζογραφία μας πιο κοντά στο μυθιστόρημα της Ευρώπης, αφήνοντας πίσω την ηθογραφία.
Πολυπρόσωπο έργο για νέους στην Αθήνα της δεκαετίας του 1920: οικογένεια του καθηγητή Νοταρά και ο φοιτητικός σύλλογος «Αργώ»· φόντο το προσφυγικό, η πολιτική αστάθεια και το πραξικόπημα.
Το απόσπασμα είναι αναδρομή στην παιδική ηλικία του Δαμιανού στην Πόλη, μετά την τρίτη τάξη του ελληνικού σχολείου.
Ο πατέρας τον βάζει στο μαγαζί· οι γυναίκες του σπιτιού δεν καταλαβαίνουν τον καημό του, ενώ ο Παπασίδερος προσπαθεί μάταια να μεσολαβήσει.
Ο μικρός κρύβει φυλλάδες, διαβάζει κρυφά, ξυλοκοπείται, και στο τέλος το σκάει από το σπίτι.
Τρία πρόσωπα με ανυποχώρητη θέληση: ο πεισματάρης πατέρας, ο αφοσιωμένος παπάς, το παιδί που δεν εγκαταλείπει τα όνειρά του.
Ρεαλιστική αφήγηση σε τρίτο πρόσωπο, σε καθαρή δημοτική, με ζωντανό διάλογο και πολίτικο χρώμα.
Πρόσωπα
Γιώργος Θεοτοκάς
πεζογράφος και δοκιμιογράφος (1905-1966) από την Πόλη, γενιά του '30
Δαμιανός Φραντζής
το παιδί που διψά για γράμματα
γερο-Φραντζής
ο αυταρχικός πατέρας, έμπορος
Παπασίδερος (Ισίδωρος Φραντζής)
ο ιερέας θείος του Δαμιανού
η μάνα και οι αδελφές
δεν καταλαβαίνουν τον πόθο του παιδιού
Όροι
μυθιστόρημα
εκτενές πεζό αφήγημα με πολλά πρόσωπα
αναδρομή
αφήγηση γεγονότων του παρελθόντος
τριτοπρόσωπη αφήγηση
ο αφηγητής δεν μετέχει στην ιστορία
ηθογραφία
ζωγραφική ηθών που απέρριπτε ο Θεοτοκάς
γενιά του '30
γενιά που ανανέωσε ποίηση και πεζογραφία
πατριαρχική οικογένεια
ο πατέρας αποφασίζει για όλους
ελληνικό σχολείο
τριετές σχολείο μετά το δημοτικό
ντοβλέτι
(τουρκ.) κυβέρνηση, κράτος
Χρονολογίες
1905
Γέννηση του Θεοτοκά στην Πόλη
1922
Εγκατάσταση στην Αθήνα
1933
Η «Αργώ», πρώτο μυθιστόρημά του
1966
Θάνατος του Θεοτοκά
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Ποιος είναι ο Δαμιανός Φραντζής;
Ένα από τα βασικά πρόσωπα της «Αργώς»: γιος παλιάς, ξεπεσμένης οικογένειας εμπόρων της Πόλης. Από παιδί διαβάζει ό,τι βρει και ονειρεύεται να γίνει μεγάλος δάσκαλος που θα μοιράζει τη γνώση στους άλλους.
Γιατί συγκρούεται ο Δαμιανός με τον πατέρα του;
Ο γερο-Φραντζής θεωρεί ότι το παιδί έμαθε αρκετά και πρέπει να δουλέψει στο μαγαζί· πιστεύει ότι το έθνος χρειάζεται χρήμα, όχι γράμματα. Όταν τον πιάνει να διαβάζει, τον δέρνει και του σκίζει τα βιβλία.
Πώς τελειώνει το επεισόδιο;
Ύστερα από ένα άγριο ξύλο, ο Δαμιανός φεύγει από το σπίτι και περιπλανιέται τρεις μέρες στην Πόλη. Το τρίτο βράδυ εμφανίζεται άρρωστος και κουρελιασμένος στην εκκλησία του Παπασίδερου, που μένει μόνος του και προσεύχεται στην Παναγία να προστατέψει το παιδί.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.