απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4.7.1

Γ. Μπεράτης, Το πλατύ ποτάμι

Απόσπασμα από «Το πλατύ ποτάμι» του Γιάννη Μπεράτη, για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940: δύο Έλληνες στρατιώτες πηγαίνουν με άσπρη σημαία στις ιταλικές γραμμές να ζητήσουν ανακωχή για την ταφή των νεκρών και γυρίζουν να διηγηθούν στον διοικητή τους την παράξενη υποδοχή.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 4 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Ο Σγουρός ανησυχεί που οι «κήρυκες» αργούν· τελικά φτάνουν λαχανιασμένοι αλλά γελαστοί.
  2. Ο λοχίας αφηγείται: κατέβηκαν σαλπίζοντας με το κοντάρι και το άσπρο πανί και περίμεναν σε στάση προσοχής μπροστά στα ιταλικά χαρακώματα.
  3. Οι Ιταλοί, νομίζοντας ότι έρχεται ειρήνη, τους αγκάλιασαν και τους πήγαν στο χωριό, όπου ο λοχίας υπολογίζει ότι κρύβονται τουλάχιστον τρεις λόχοι.
  4. Τα τσιγάρα που τους μοίρασαν εξαφανίστηκαν σε λίγα λεπτά· τους κέρασαν καφέ με ζάχαρη σε κράνος, ψωμάκια και τυρί.
  5. Μέσα γινόταν σύγχυση με τηλέφωνα, γιατί κανείς δεν ήξερε τι να απαντήσει· ο Σγουρός μετανιώνει που δεν έστειλε τον Μπεράτη, που ήξερε ιταλικά.
  6. Τους έδωσαν μια απάντηση και τους γύρισαν με δεμένα μάτια, αν και στον ερχομό είχαν δει τα πάντα· τους χάρισαν αναπτήρα και σουγιά.
  7. Ο Σγουρός τους λέει να τα κρατήσουν για ενθύμιο και τους στέλνει να ξεκουραστούν.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Γιάννης Μπεράτης
ο συγγραφέας και αφηγητής, εθελοντής του '40
Σγουρός
ο διοικητής, συμπαθητική μορφή του βιβλίου
ο λοχίας
ο ένας «κήρυκας», διηγείται τα γεγονότα
Δημήτρης
ο σαλπιγκτής, σιωπηλός σύντροφος του λοχία
οι Ιταλοί στρατιώτες
υποδέχονται φιλικά τους δύο Έλληνες

Όροι

απόσπασμα
κομμάτι από μεγαλύτερο έργο
ανακωχή
προσωρινή παύση των εχθροπραξιών
κήρυκας
απεσταλμένος με μήνυμα στον εχθρό
άσπρη σημαία
σημάδι ειρηνικής αποστολής
προπαγάνδα
μηνύματα για να επηρεαστεί ο εχθρός
σεμνός ηρωισμός
ηρωισμός χωρίς επίδειξη
ευθύς λόγος
τα λόγια όπως ειπώθηκαν
πλάγιος λόγος
τα λόγια μεταφερμένα από άλλον
ηθογραφία
απόδοση χαρακτήρων και συνηθειών
«Τέταρτος»
ο τέταρτος λόχος
έμμονα
επίμονα
κομπάρσος
βουβό ή δευτερεύον πρόσωπο
αμπρί
καταφύγιο, όρυγμα στο χαράκωμα
χάβρα
η εβραϊκή Συναγωγή· εδώ φασαρία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι «Το πλατύ ποτάμι» του Μπεράτη;

Κατά το βιβλίο, είναι το πιο σημαντικό πεζό έργο για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940. Ο Μπεράτης πολέμησε ως εθελοντής ανθυπολοχαγός και μετέδιδε από μεγάφωνα μηνύματα στα ιταλικά προς τους Ιταλούς στρατιώτες. Χωρίς να περιγράφει μάχες, δίνει το ήθος και τον σεμνό ηρωισμό των ανδρών.

Πώς υποδέχονται οι Ιταλοί τους δύο Έλληνες «κήρυκες»;

Στην αρχή πλησιάζουν φοβισμένοι με τα όπλα, αλλά όταν βλέπουν την άσπρη σημαία νομίζουν ότι τους φέρνουν ειρήνη και τους αγκαλιάζουν. Τους κερνούν καφέ με ζάχαρη μέσα σε κράνος, ψωμάκια και τυρί, και αρπάζουν τα ελληνικά τσιγάρα. Στην επιστροφή όμως τους δένουν τα μάτια.

Γιατί ο αφηγητής εμφανίζεται με το πραγματικό του όνομα;

Ο Σγουρός τον φωνάζει «Μπεράτη», δηλαδή ο συγγραφέας είναι πρόσωπο της αφήγησης. Το βιβλίο ρωτά τι χαρακτήρα δίνει αυτό στο έργο: του δίνει τον τόνο μιας προσωπικής μαρτυρίας από όσα έζησε.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.