Κ. Πολίτης, Στου Χατζηφράγκου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1964 και παίρνει το όνομά του από μια λαϊκή συνοικία της Σμύρνης· το απόσπασμα στέκει σαν αυτοτελές διήγημα.
2. Στη γειτονιά στρώνεται ο δρόμος με πλάκες· ο Τζώνης ζητά δουλειά από τον εργολάβο κυρ Σωτήρη Αλιφάντη, που τον παίρνει από ελεημοσύνη.
3. Ένας εργάτης του βάζει κρυφά βαριά πλάκα στο καλάθι και ο Τζώνης σωριάζεται· σηκώνοντας το βλέμμα βλέπει στην άμαξα τη νεαρή γυναίκα του εργολάβου.
4. Κάθε απόγευμα, ξυρισμένος, περιμένει στο κατώφλι και παίζει φυσαρμόνικα, ενώ οι γειτόνισσες τον πειράζουν και σχολιάζουν την κυρία.
5. Γονατίζει μπροστά της, της μιλά γαλλικά και σκουπίζει με το μανίκι του τα παπούτσια της· εκείνη μένει ανέκφραστη.
6. Στην παράδοση του δρόμου η άμαξα φεύγει για πάντα· ο Τζώνης τρέχει ξοπίσω της και τα παιδιά, που τον αγαπούσαν, τον χάνουν στα σοκάκια.
7. Γραφή με λεπτότητα και λυρισμό, πλούσια σε τοπικές, τουρκικές και γαλλικές λέξεις της Σμύρνης· η αφήγηση συχνά βλέπει με τα μάτια των παιδιών.

Πρόσωπα

Κοσμάς Πολίτης

πεζογράφος (1893-1974), γενιά του '30, μεγάλωσε στη Σμύρνη

Τζώνης (Χαρχάλας)

φτωχός, αδύναμος νέος της γειτονιάς

κυρ Σωτήρης Αλιφάντης

ο καλόκαρδος εργολάβος του δρόμου

η κυρία Αλιφάντη

η νεαρή όμορφη γυναίκα του, «η ομορφιά του κόσμου»

τα παιδιά του μαχαλά

Σταυράκης, Γιακουμής και οι φίλοι τους

οι γειτόνισσες

κουτσομπολεύουν από τα παράθυρα

Όροι

μυθιστόρημα

εκτενές πεζό αφήγημα

αυτοτελές επεισόδιο

κομμάτι με δική του αρχή, μέση και τέλος

λυρισμός

ποιητική, συναισθηματική γραφή

νοσταλγία

η λαχτάρα για έναν χαμένο τόπο

ντουσεμές

λιθόστρωτο, στρώσιμο δρόμου

μαλτεζόπλακα

βαριά πλάκα για λιθόστρωτο

ζεμπίλι

ψάθινο καλάθι μεταφοράς

βικτόρια

τύπος ανοιχτής άμαξας

μαχαλάς

γειτονιά, συνοικία

μουχτάρης

(τουρκ.) πρόεδρος της κοινότητας