απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3

ΝΕΟΤΕΡΗ ΠΟΙΗΣΗ

Η εισαγωγή του βιβλίου στη νεότερη ποίηση: τι είναι ο συμβολισμός και ο υπερρεαλισμός, ποια είναι τα μορφικά και τα εσωτερικά γνωρίσματα της νεότερης ποίησης και πώς η γενιά του '30 ανανέωσε την ελληνική ποίηση.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η τέχνη ανανεώνεται συνεχώς υπό την επίδραση κοινωνικών, επιστημονικών και φιλοσοφικών αλλαγών· η νεότερη ποίηση εμφανίζεται γύρω στο 1930.
  2. Ο συμβολισμός γεννιέται στη Γαλλία στα τέλη του 19ου αιώνα, αντιδρώντας στον ρομαντισμό της ποίησης και στον νατουραλισμό της πεζογραφίας· ζητά μουσικότητα, υποβολή και σύμβολα.
  3. Με την καθαρή ποίηση του Μαλαρμέ και του Βαλερί έφτασε στα όριά του· η κατάχρηση των σπάνιων λέξεων οδήγησε σε τέλμα, όπως δείχνει ένα ποίημα του Σεφέρη.
  4. Ο υπερρεαλισμός (Μπρετόν, μανιφέστο 1924) καταγράφει το υποσυνείδητο και το όνειρο χωρίς έλεγχο της λογικής, με αυτόματη γραφή και τη συμβολή της τύχης.
  5. Στην Ελλάδα καθαροί υπερρεαλιστές είναι ο Εμπειρίκος και ο Εγγονόπουλος· ο Ελύτης επηρεάστηκε πολύ, ο Σεφέρης περισσότερο από τον συμβολισμό.
  6. Μορφικά, η νεότερη ποίηση εγκαταλείπει τις ομοιόμορφες στροφές, την ομοιοκαταληξία και το μέτρο, κρατά όμως εσωτερικό ρυθμό.
  7. Εσωτερικά, χαλαρώνει η λογική αλληλουχία και το ποίημα λειτουργεί με συνειρμούς και προεκτάσεις, που τις συμπληρώνει ο αναγνώστης.
  8. Η γενιά του '30 ανανεώνει την ποίηση, καθυστερημένα σε σχέση με την Ευρώπη, πάνω στις αρχές του συμβολισμού και του υπερρεαλισμού.

Πρόσωπα

Αντρέ Μπρετόν
γιατρός, ιδρυτής του υπερρεαλισμού
Φρόυντ
η ψυχολογία του βάθους επηρέασε τον υπερρεαλισμό
Μαλαρμέ και Βαλερί
Γάλλοι ποιητές της καθαρής ποίησης
Μήτσος Παπανικολάου
το «Τοπίο» του είναι παράδειγμα συμβολισμού
Γιώργος Σεφέρης
ποιητής της γενιάς του '30, κοντά στον συμβολισμό
Ανδρέας Εμπειρίκος
ακραιφνής υπερρεαλιστής ποιητής
Νίκος Εγγονόπουλος
ακραιφνής υπερρεαλιστής ποιητής και ζωγράφος
Οδυσσέας Ελύτης
ποιητής που επηρεάστηκε πολύ από τον υπερρεαλισμό

Όροι

συμβολισμός
μουσικότητα, υποβολή και σύμβολα
υπερρεαλισμός
καταγραφή υποσυνείδητου χωρίς λογική
υποβλητικότητα
υποβολή μιας διάθεσης χωρίς να λέγεται
καθαρή ποίηση
ποίηση μόνο με εσωτερική μουσικότητα
αυτόματη γραφή
γράψιμο χωρίς έλεγχο της λογικής
μανιφέστο
διακήρυξη αρχών ενός κινήματος
υποσυνείδητο
το βάθος της ψυχής, κατά τον Φρόυντ
ελεύθερος στίχος
στίχος χωρίς μέτρο και ομοιοκαταληξία
εσωτερικός ρυθμός
ρυθμός που μένει χωρίς μέτρο
συνειρμός
μια εικόνα φέρνει στο νου κάτι άλλο
λογική αλληλουχία
νοηματική σύνδεση των μερών του ποιήματος
γενιά του '30
ποιητές που ανανέωσαν την ελληνική ποίηση
φουτουρισμός
ευρωπαϊκό κίνημα ανανέωσης της ποίησης
ντανταϊσμός
ευρωπαϊκό πρωτοποριακό κίνημα
μαρξισμός
η θεωρία του Κ. Μαρξ

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες είναι οι αρχές του συμβολισμού;

Κατά το βιβλίο τρεις: το νοηματικό περιεχόμενο του ποιήματος περιορίζεται στο ελάχιστο· βασικά στοιχεία είναι η μουσικότητα και η υποβολή της ψυχικής διάθεσης· και τα αντικείμενα συσχετίζονται με ψυχικές καταστάσεις και γίνονται σύμβολά τους. Παράδειγμα δίνεται το «Τοπίο» του Μήτσου Παπανικολάου.

Τι είναι ο υπερρεαλισμός;

Κίνημα στην ποίηση και στην τέχνη που ήθελε να ξεπεράσει τον πραγματικό κόσμο καταγράφοντας το υποσυνείδητο και τα όνειρα χωρίς την παρέμβαση της λογικής. Ιδρυτής του ήταν ο Αντρέ Μπρετόν, που δημοσίευσε το πρώτο μανιφέστο το 1924· βασικά του μέσα ήταν η αυτόματη γραφή και η καταγραφή ονείρων.

Τι χαρακτηρίζει την ποίηση της γενιάς του '30;

Ο ελεύθερος στίχος, το λεξιλόγιο της καθημερινής ομιλίας και η κατάργηση του μέτρου, της ομοιοκαταληξίας και της αυστηρής λογικής αλληλουχίας. Ο αναγνώστης καλείται να συμπληρώσει με τη φαντασία του τους συνειρμούς και τις προεκτάσεις. Εκπρόσωποι: Σεφέρης, Ελύτης, Εμπειρίκος, Εγγονόπουλος, Ρίτσος, Βρεττάκος κ.ά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.