απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.5.1

Γ. Φ. Βαφόπουλος, Η ελεγεία των αδερφών

Απόσπασμα από το δεύτερο μέρος ενός ποιήματος του Γ. Θ. Βαφόπουλου, όπου ο ποιητής, πληγωμένος από τον εμφύλιο, βγαίνει από τη μοναξιά του και θρηνεί για τα αδέρφια που έφυγαν με το μαχαίρι στο χέρι.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Γιατί

Τι έγινε

  1. Το απόσπασμα είναι το δεύτερο από τα τέσσερα μέρη του ποιήματος.
  2. Το βράδυ ο ποιητής βγαίνει σε ένα ψηλό σημείο και περιμένει τα αδέρφια του που έφυγαν· ακούει δίπλα του βήματα ενός «εσύ».
  3. Φωνάζει τα αδέρφια μέσα στη νύχτα, ξέροντας πως δεν τον ακούνε· η μόνη πικρή παρηγοριά είναι ότι εκείνος ο σύντροφος μπορεί να τον ακούσει.
  4. Με τρεις μεταφορές ο σύντροφος αυτός γίνεται σκεπή, φωτιά του τζακιού και λύχνος στο σκοτάδι.
  5. Όμως το σπίτι μένει άδειο· η επανάληψη της λέξης «άδειο» και η επίκληση στον Θεό φέρνουν την κορύφωση.
  6. Στον τελευταίο στίχο φανερώνεται γιατί έφυγαν: κρατούσαν ματωμένο μαχαίρι, δηλαδή σκοτώνονταν μεταξύ τους.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Γ. Θ. Βαφόπουλος
ποιητής από τη Θεσσαλονίκη (1903-1996)
τα αδέρφια
οι συνάνθρωποι που χωρίστηκαν στον εμφύλιο
το «εσύ» του ποιήματος
ο σύντροφος που ακούει, ίσως ο Θεός

Όροι

ελεγεία
ποίημα θρήνου και πένθους
εμφύλιος σπαραγμός
αλληλοσκοτωμός μέσα στον ίδιο λαό
μεταφορά
ο σύντροφος ως σκεπή, φωτιά, λύχνος
επανάληψη
«άδειο» ξανά και ξανά για έμφαση
αντίθεση
ζεστό σπίτι μπροστά στο άδειο σπίτι
κορύφωση
το σημείο όπου κορυφώνεται το δράμα
επίκληση
η κραυγή «Θεέ μου»
ξάγναντο
ψηλό σημείο με θέα μακριά
λύχνος
λυχνάρι
Το δάπεδο και άλλα ποιήματα
η συλλογή του ποιήματος (1951)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι η «Ελεγεία των αδερφών»;

Ποίημα σε τέσσερα μέρη από τη συλλογή «Το δάπεδο και άλλα ποιήματα». Ο ποιητής, συγκλονισμένος από τον εμφύλιο σπαραγμό, αφήνει τον προσωπικό του καημό και στρέφεται με αγάπη στους συνανθρώπους του, που τους λέει αδέρφια.

Τι ζει ο ίδιος ο ποιητής και τι συμβαίνει γύρω του;

Προσωπικά ζει τη μοναξιά, καθώς περιμένει τα αδέρφια που δεν γυρίζουν. Γύρω του συντελείται ο εμφύλιος: τα αδέρφια έφυγαν κρατώντας ματωμένο μαχαίρι.

Τι δείχνει η αντίθεση στις δύο τελευταίες στροφές;

Από τη μια ο Θεός ή το πρόσωπο που ακούει είναι στέγη, φωτιά και λυχνάρι για το σπίτι· από την άλλη το σπίτι μένει άδειο χωρίς τα αδέρφια. Η παρηγοριά δεν φτάνει για να γεμίσει την απουσία, και ο θρήνος κορυφώνεται.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.