Το τελευταίο ποίημα του «Ημερολογίου Καταστρώματος Β΄», γραμμένο από τον Σεφέρη στην Ιταλία τον Οκτώβριο του 1944, την ώρα που οι Έλληνες της Μέσης Ανατολής περιμένουν να γυρίσουν σε μια Ελλάδα που μόλις ελευθερώνεται.
Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Το 1941 η κυβέρνηση κατέφυγε στο Κάιρο· ο Σεφέρης, ως διπλωμάτης, έζησε από κοντά τις δολοπλοκίες των πολιτικών, ενώ η Ελλάδα υπέφερε την Κατοχή.
Τι έγινε
Αρχή: ο ποιητής, χωρίς δουλειά στο τελευταίο λιμάνι πριν από τον γυρισμό, θυμάται τα λίγα φεγγάρια που κράτησε η μνήμη του.
Το φεγγάρι που βγαίνει πάνω από το ιταλικό χωριό γίνεται αφορμή να μιλήσει για όσα ομολογούνται δύσκολα.
Οι Έλληνες γυρίζουν από την Αίγυπτο, την Παλαιστίνη και τη Συρία με ψυχές φθαρμένες και ο καθένας με το αξίωμά του.
Η επιστροφή περιμένεται σαν παλιό χρέος που θα πληρωθεί: υπαινιγμός για τον καιροσκοπισμό πολλών.
Ο άνθρωπος παρομοιάζεται με το χόρτο, εύθραυστος και άπληστος· τα λόγια και οι ρητορείες δεν ωφελούν όταν οι ζωντανοί λείπουν.
Οι εικόνες της κατεστραμμένης πατρίδας ριζώνουν στο μυαλό σαν δάσος σκοτωμένων φίλων· η φρίκη δεν λέγεται, γι' αυτό μιλά με παραβολές.
Στο τέλος θυμάται τον τραυματία Μιχάλη και καταλήγει ότι οι ήρωες προχωρούν στα σκοτεινά.
Τι άλλαξε
Το δράμα της Κατοχής μοιάζει να τελειώνει, αλλά ο ποιητής βλέπει με πίκρα ένα αβέβαιο μέλλον· λίγο μετά άρχισε ο εμφύλιος.
Στις 5 Οκτωβρίου 1944, στο λιμάνι Cava dei Tirreni, στην περιοχή του Σαλέρνο. Οι ελληνικές υπηρεσίες περίμεναν εκεί την ώρα του γυρισμού, καθώς οι Γερμανοί αποχωρούσαν από την Ελλάδα.
Τι λέει το ποίημα για τον άνθρωπο;
Ότι μέσα στον πόλεμο ο άνθρωπος φθείρεται εύκολα: είναι μαλακός και άπληστος σαν το χόρτο, τρέχει πίσω από το κέρδος και προτιμά να υποφέρουν άλλοι. Ο ποιητής όμως αναρωτιέται μήπως ο άνθρωπος είναι και κάτι άλλο, αυτό που μεταδίδει τη ζωή.
Γιατί ο πρώτος και ο τελευταίος στίχος είναι σχεδόν ίδιοι;
Το ποίημα αρχίζει και κλείνει με τον στίχο για τις λίγες φεγγαρόλουστες νύχτες, αλλά το ρήμα αλλάζει από παρελθόν σε παρόν. Η επανάληψη κλείνει κυκλικά το ποίημα, και η αλλαγή χρόνου δείχνει ότι η πικρή εμπειρία συνεχίζεται.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.