απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
3.11.1

Ο. Ελύτης, Η τρελή ροδιά

Αισιόδοξο ποίημα του Ελύτη: σε κάθε στροφή ο ποιητής ρωτά αν είναι η «τρελή ροδιά» εκείνη που σκορπίζει φως, χρώματα και χαρά στο ελληνικό καλοκαιρινό τοπίο και πολεμά τη συννεφιά του κόσμου.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 3 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Λυρικό ποίημα του Ελύτη σε ελεύθερο στίχο, από την πρώτη, φωτεινή περίοδο της ποίησής του.
  2. Ανοίγει με ένα μότο που το ονομάζει πρωινό ερωτηματικό, κέφι με μια ανάσα.
  3. Κάθε στροφή είναι μια ερώτηση: η ροδιά σκιρτά στο φως, ανοίγει χρώματα, φωτίζει τα καλάθια των κοριτσιών, στολίζεται με φτερά, χαιρετά τη θάλασσα.
  4. Η ροδιά δεν είναι ποτέ θλιμμένη· αντιστέκεται στη συννεφιά, στις κακοκαιρίες και στα σκοτάδια του κόσμου.
  5. Στην τελευταία στροφή η ροδιά ανοίγει φτερά στην καρδιά των πραγμάτων και των ονείρων μας.
  6. Τεχνική: επανάληψη της ερώτησης, πυκνές απρόσμενες εικόνες, προσωποποίηση, στοιχεία από τον υπερρεαλισμό.
  7. Θέματα: η χαρά της ζωής, η ομορφιά της ελληνικής φύσης, η αισιοδοξία και η ελπίδα.

Πρόσωπα

Οδυσσέας Ελύτης
ποιητής (1911-1996), γενιά του '30, Νόμπελ 1979
η τρελή ροδιά
το κεντρικό σύμβολο, προσωποποιημένο δέντρο
τα κορίτσια των κάμπων
εικόνα νεότητας στη δεύτερη στροφή

Όροι

ελεύθερος στίχος
στίχος χωρίς σταθερό μέτρο και ρίμα
σύμβολο
εικόνα που δηλώνει μια ιδέα
προσωποποίηση
η ροδιά σκιρτά, παίζει, οργίζεται
ρητορική ερώτηση
ερώτηση που δεν περιμένει απάντηση
επωδός
φράση που επανέρχεται σε κάθε στροφή
υπερρεαλισμός
απρόσμενες εικόνες χωρίς λογική σειρά
μότο
φράση στην αρχή του ποιήματος
à pleine haleine
(γαλλ.) με μια ανάσα, με όλη την ανάσα
νοτιάς
ο νότιος άνεμος
όρθρος
το χάραμα, το πρωί

Χρονολογίες

1911
Γέννηση του Ελύτη στο Ηράκλειο
1935
Πρώτη εμφάνιση στα «Νέα Γράμματα»
1979
Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας
1996
Θάνατος του ποιητή

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι συμβολίζει η τρελή ροδιά;

Τη ζωντάνια, τη χαρά και την ελπίδα, τη δύναμη που μεταμορφώνει τον κόσμο και διώχνει το σκοτάδι. Κατά το εισαγωγικό σημείωμα, η ροδιά βρίσκεται στο κέντρο κάθε στροφής και σε αυτήν αποδίδει ο ποιητής ό,τι βλέπει και ό,τι νιώθει.

Πώς είναι οργανωμένο το ποίημα;

Σε έξι στροφές, καθεμία σαν μια μεγάλη ερώτηση που ξαναγυρίζει στο ίδιο ερώτημα: είναι η τρελή ροδιά; Έτσι το ποίημα δικαιώνει το μότο του, ένα πρωινό ερωτηματικό γεμάτο κέφι.

Ποιο τοπίο προβάλλει ο Ελύτης;

Ένα νησιώτικο, αιγαιοπελαγίτικο τοπίο: κάτασπρες αυλές, θολωτές καμάρες, νοτιάς, κάμποι με θεριστές, θάλασσα με καράβια, τζιτζίκια του Δεκαπενταύγουστου, όλα λουσμένα στο φως.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.