απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
2.4.4

Κ. Γ. Καρυωτάκης, Κάθαρσις

Πεζό ποίημα του Καρυωτάκη από τους τελευταίους μήνες της ζωής του: ο αφηγητής περιγράφει με ειρωνεία την υποταγή που απαιτούν οι ισχυροί «κύριοι» της Αθήνας, ξεσπά με οργή και βρίσκει καταφύγιο στο έρημο ενετικό φρούριο του τόπου της εξορίας του.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 2 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Γράφτηκε πιθανότατα στην Πρέβεζα, όπου ο Καρυωτάκης μετατέθηκε τον Ιούνιο του 1928 και αυτοκτόνησε· πριν είχε αναπτύξει συνδικαλιστική δράση στην Αθήνα.
  2. Το κείμενο αναφέρεται σε εμπειρίες της αθηναϊκής του ζωής και χωρίζεται σε δύο θεματικές ενότητες.
  3. Α΄ ενότητα: με ειρωνεία ο αφηγητής υποκρίνεται τον υποτακτικό στους κυρίους Άλφα, Βήτα και Γάμμα: ξεσκονίζει, κολακεύει, προσκυνά.
  4. Η «σπείρα» του Δέλτα υπαινίσσεται κλοπή και διαφθορά με συνθηματική γλώσσα μέσα σε πολυτελή γραφεία.
  5. Η επανάληψη του «έπρεπε να σκύψω» φτάνει ως την υπερβολή ενός ανθρώπου κουλουριασμένου που κυλά για να ανέβει.
  6. Β΄ ενότητα: απότομο ξέσπασμα οργής κατά των ισχυρών και προφητεία ότι η πνοή των φτωχών χωρικών θα τους σαρώσει.
  7. Ήρεμη κατάληξη: ο αφηγητής ανεβαίνει μόνος στο ενετικό φρούριο, νιώθει ασφαλής και περιπλανιέται ως τη νύχτα.

Πρόσωπα

Κώστας Γ. Καρυωτάκης
ποιητής και δημόσιος υπάλληλος, ο αφηγητής
κύριος Άλφα
ισχυρός που ο αφηγητής ξεσκονίζει δουλικά
κύριος Βήτα
ισχυρός που ο αφηγητής κολακεύει
κύριος Γάμμα
ισχυρός που ο αφηγητής προσκυνά
κύριος Δέλτα
αρχηγός της «σπείρας» στα πολυτελή γραφεία

Όροι

πεζό ποίημα
πεζό κείμενο με λυρισμό και πάθος
ειρωνεία
λέω κάτι εννοώντας το αντίθετο
εξομολογητικός χαρακτήρας
ο συγγραφέας ανοίγει την ψυχή του
θεματική ενότητα
τμήμα κειμένου με δικό του θέμα
υπερβολή
μεγαλοποίηση για έμφαση
επανάληψη
ίδια φράση ξανά για έμφαση
σεβιότ
μάλλινο σκοτσέζικο ύφασμα
κανάγιας
πρόστυχος άνθρωπος, κάθαρμα
εξορία
εδώ: η ζωή του στην επαρχία
Πρέβεζα
ο τελευταίος σταθμός του Καρυωτάκη

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι το «Κάθαρσις» του Καρυωτάκη;

Ένα από τα λίγα πεζά του, γραμμένα πιθανότατα τους τελευταίους μήνες της ζωής του και δημοσιευμένα μετά τον θάνατό του. Έχει εξομολογητικό χαρακτήρα και πάθος, γνωρίσματα που το φέρνουν κοντά στην ποίηση.

Ποιοι είναι οι κύριοι Άλφα, Βήτα, Γάμμα και Δέλτα;

Τέσσερις αντιπροσωπευτικοί τύποι ισχυρών, που ο αφηγητής υποκρίνεται ότι υπηρετεί δουλικά. Η σκηνή με τη «σπείρα» του Δέλτα υπαινίσσεται τη διαφθορά και την κλοπή του δημοσίου μέσα σε πολυτελή γραφεία.

Ποια διάθεση έχουν οι δύο ενότητες του κειμένου;

Η πρώτη είναι ειρωνική: ο αφηγητής δείχνει πόσο πρέπει να σκύψει κανείς για να προκόψει. Η δεύτερη ξεσπά απότομα με οργή και απειλή, και στη συνέχεια γίνεται ήρεμη και μοναχική, με την περιπλάνηση στο φρούριο ως το βράδυ.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.