Απόσπασμα από το μυθιστόρημα του Καζαντζάκη (1946): γυρίζοντας νύχτα από την κηδεία της μαντάμ Ορτάνς, ο Ζορμπάς ρωτά τον «αφεντικό» του γιατί πεθαίνουμε, και εκείνος προσπαθεί να του εξηγήσει τον «ιερό τρόμο» με την εικόνα ενός σκουληκιού πάνω σε ένα φύλλο.
Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 120 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Το πρώτο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη, «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», δημοσιεύτηκε το 1946· ο Ζορμπάς ήταν πραγματικό πρόσωπο, συνεργάτης του σε ορυχείο στη Μάνη.
Στο βιβλίο η δράση μεταφέρεται στην Κρήτη· ο αφηγητής είναι το «αφεντικό» και ο Ζορμπάς ο αρχιεργάτης του λιγνιτωρυχείου.
Επιστρέφοντας από την κηδεία της μαντάμ Ορτάνς, με το κλουβί του παπαγάλου της στο χέρι, οι δύο κάθονται στο ακρογιάλι κάτω από τα αστέρια.
Ο Ζορμπάς θέτει τα μεγάλα ερωτήματα: από πού ερχόμαστε, πού πάμε, γιατί πεθαίνουμε.
Ο αφηγητής περιγράφει τους ανθρώπους σαν σκουληκάκια σε ένα φύλλο γιγάντιου δέντρου, που σκύβουν στην άκρη και νιώθουν δέος μπροστά στην άβυσσο.
Άλλοι ζαλίζονται, άλλοι καταφεύγουν στη λέξη «Θεός», άλλοι κοιτάζουν ήρεμα τον γκρεμό· ο Ζορμπάς δηλώνει ελεύθερος και ανυπότακτος.
Ο αφηγητής ξαγρυπνά ως το ξημέρωμα νιώθοντας κάτι μέσα του να ωριμάζει· πρωτοπρόσωπη αφήγηση σε λυρική δημοτική.
Πρόσωπα
Νίκος Καζαντζάκης
συγγραφέας (1883-1957) από το Ηράκλειο
Αλέξης Ζορμπάς
ο ορμητικός, ελεύθερος αρχιεργάτης
ο αφηγητής («αφεντικό»)
διανοούμενος που αναζητά εμπειρία ζωής
μαντάμ Ορτάνς
η γυναίκα με την οποία είχε δεθεί ο Ζορμπάς, νεκρή πια
Ο αφηγητής, ένας διανοούμενος άνθρωπος των βιβλίων, και ο Ζορμπάς, ένας ηλικιωμένος εργάτης γεμάτος ορμή, που ζει με το ένστικτο και είναι απόλυτα ελεύθερος. Στην Κρήτη προσπαθούν να στήσουν ένα λιγνιτωρυχείο. Κατά το εισαγωγικό σημείωμα, μαζί εκφράζουν τη σκέψη και τη δράση.
Τι ρωτά ο Ζορμπάς τον αφηγητή στο απόσπασμα;
Ποιος έφτιαξε τον κόσμο, γιατί, και πάνω απ' όλα γιατί πεθαίνουμε. Όταν ο αφηγητής ομολογεί ότι δεν ξέρει, ο Ζορμπάς θυμώνει και ρωτά τι λένε τότε όλα τα βιβλία που διαβάζει.
Πώς αντιδρά ο Ζορμπάς στον θάνατο;
Λέει ότι κοιτάζει τον θάνατο κάθε στιγμή χωρίς φόβο, αλλά αρνείται να πει ότι του αρέσει και να σκύψει το κεφάλι σαν αρνί· επιμένει ότι είναι ελεύθερος. Ο αφηγητής σκέφτεται ότι ίσως η λύτρωση είναι να κάνεις το αναπόφευκτο δική σου ελεύθερη επιλογή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.