απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.6.1

Κ. Χατζόπουλος, Το σπίτι του δασκάλου

Διήγημα του Κωνσταντίνου Χατζόπουλου από τη συλλογή «Τάσω, στο σκοτάδι κι άλλα διηγήματα»: ένας αποτυχημένος έμπορος, που όλοι τον περιφρονούν για την καλοσύνη του, βρίσκει την αυτοπεποίθησή του διώχνοντας από το σπίτι τους μια φτωχή οικογένεια.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 1 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η συλλογή «Τάσω, στο σκοτάδι κι άλλα διηγήματα» επιχειρεί, κατά την εισαγωγή, μια ανατομία της κοινωνικής πραγματικότητας με αντικειμενικό αφηγητή.
  2. Ο παππούς κατηγορεί καθημερινά τον πατέρα ότι δεν είναι ικανός για τίποτα· εκείνος σκύβει το κεφάλι και σωπαίνει.
  3. Ο πατέρας, άνθρωπος του ορεινού χωριού, έγινε έμπορος στην πόλη, απλώθηκε υπερβολικά και χρεοκόπησε όταν οι δανειστές από την Τεργέστη κατέσχεσαν τα πάντα.
  4. Του έμεινε να εισπράττει χρέη, αλλά από καλοσύνη ή αδυναμία οι δικαστικές αποφάσεις μένουν στο συρτάρι και κανείς δεν τον στηρίζει.
  5. Ένα σπιτάκι της μητέρας το νοικιάζει ένας φτωχός δάσκαλος του χορού και παπουτσής με πολλά παιδιά, που χρωστά νοίκια δύο χρόνων.
  6. Όταν βρίσκεται αγοραστής, ο πατέρας κάνει αγωγή· η μητέρα, που λυπάται τη δασκάλα, υπογράφει τελικά για τα χρήματα.
  7. Με κλητήρα και τα δυο αγόρια του ρίχνουν την πόρτα, βγάζουν στον δρόμο τα φτωχικά πράγματα και τα παιδιά κάθονται πάνω στον σωρό.
  8. Ο πατέρας γυρίζει περήφανος και το βράδυ κοιτάζει πρώτη φορά τον παππού στα μάτια.

Πρόσωπα

Κωνσταντίνος Χατζόπουλος
ο συγγραφέας, εισηγητής του κοινωνικού μυθιστορήματος
ο αφηγητής
ένα από τα δυο αγόρια της οικογένειας
ο πατέρας
αποτυχημένος έμπορος που εισπράττει χρέη
ο παππούς
ο πεθερός που τον περιφρονεί
η μητέρα
λυπάται τη δασκάλα αλλά υπογράφει
ο δάσκαλος
παλιός δάσκαλος χορού και παπουτσής
η δασκάλα
η γυναίκα του, που δεν αντιστέκεται στην έξωση
ο κλητήρας
εκτελεί τη δικαστική απόφαση
ο υπομοίραρχος
αρνείται να δώσει χωροφύλακες

Όροι

νατουραλισμός
ο άνθρωπος πλάθεται από το περιβάλλον
ρεαλισμός
πιστή εικόνα της κοινωνικής ζωής
αντικειμενικός αφηγητής
αφηγείται χωρίς να σχολιάζει
αντιπαράθεση σκηνών
δύο σκηνές βάζονται δίπλα για αντίθεση
πάρεδρος
αναπληρωτής δημάρχου ή προέδρου
Τριέστι
η Τεργέστη, εμπορικό λιμάνι
εκτελεστά
δικαστικές αποφάσεις προς εκτέλεση
δικόγραφο
δικαστικό έγγραφο
αλλάζω κορδέλα
αλλάζω κόμμα, παράταξη
μετζοσόλα
μισή σόλα παπουτσιού
στέργω
υποχωρώ, συναινώ
καυκί
μικρό πλατύστομο ξύλινο δοχείο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η υπόθεση του διηγήματος «Το σπίτι του δασκάλου»;

Ο πατέρας του αφηγητή, έμπορος που χρεοκόπησε, δεν καταφέρνει να εισπράξει τα χρέη που του ανέθεσαν και ο πεθερός του τον λέει ανίκανο. Όταν βρίσκεται αγοραστής για ένα σπιτάκι της γυναίκας του, βγάζει δικαστική απόφαση, διώχνει με κλητήρα τον φτωχό δάσκαλο του χορού και την οικογένειά του, και το βράδυ κοιτάζει πρώτη φορά τον παππού στα μάτια.

Πώς φαίνεται ο νατουραλισμός στο διήγημα;

Οι ερωτήσεις του βιβλίου θυμίζουν ότι κατά τον νατουραλισμό ο άνθρωπος διαμορφώνεται από το περιβάλλον και τις περιστάσεις. Ο πατέρας αλλάζει συμπεριφορά όχι από δική του επιλογή αλλά πιεσμένος από τη φτώχεια και την περιφρόνηση του πεθερού του.

Γιατί λέμε ότι ο συγγραφέας είναι αντικειμενικός παρατηρητής;

Γιατί, κατά την εισαγωγή του βιβλίου, δεν σχολιάζει όσα γίνονται αλλά αφήνει τα γεγονότα και τις πράξεις των προσώπων να μιλήσουν. Ο αναγνώστης βγάζει μόνος του τα συμπεράσματα, για παράδειγμα από την αντίθεση ανάμεσα στην έξωση και στη χαρά του πατέρα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.