απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.5.2

Γ. Ξενόπουλος, Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας

Απόσπασμα από το δράμα του Ξενόπουλου (πρώτη παράσταση 1904): στη Ζάκυνθο μια ξεπεσμένη αρχοντική οικογένεια πιέζει τη γριά κοντέσσα να πουλήσει το οικογενειακό μυστικό φάρμακο για τα μάτια, κι εκείνη βρίσκει τραγική λύση στο δίλημμά της.

Β΄ Λυκείου · Λογοτεχνία · Ενοτητα 1 · 20 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ξεκίνησε το 1897 ως διήγημα· το δράμα παίχτηκε πρώτη φορά το 1904 στη Νέα Σκηνή του Χρηστομάνου και ξαναπαίχτηκε με αλλαγές το 1918 με τη Μαρίκα Κοτοπούλη.
  2. Ζάκυνθος: η κοντέσσα Βαλέραινα κρατά ένα οικογενειακό μυστικό φάρμακο για τα μάτια, που δεν πρέπει να αποκαλυφθεί και δίνεται δωρεάν.
  3. Η οικογένεια έχει ξεπέσει· ο γιος της Μανόλης και η νύφη Τασία την πιέζουν να το πουλήσουν στον έμπορο Πάπουζα για χρήματα.
  4. Σκηνή 3: η κοντέσσα δέχεται ξαφνικά να παραδώσει το μυστικό σαν να επρόκειτο να πεθάνει· ο Μανόλης τρέχει να το πει στον έμπορο.
  5. Σκηνή 4: αποκαλύπτει στην Τασία ότι το φάρμακο είναι απλό, σουπιοκόκαλο και ζάχαρη, και της δίνει την παλιά συνταγή κρυμμένη σε μια χρυσή εικόνα της Παναγίας· πονά και αποσύρεται.
  6. Σκηνή 5: μαθαίνουν ότι ο Πάπουζας συνελήφθη ως πλαστογράφος και ότι ο Μανόλης διορίζεται αστυνόμος.
  7. Η Βαλέραινα, που έχει πάρει δηλητήριο, ζητά βοήθεια αλλά πεθαίνει συγχωρώντας τους· ο Μανόλης λέει ότι τη σκότωσαν, η Τασία απαντά ότι τη σκότωσε η ανάγκη.

Πρόσωπα

Γρηγόριος Ξενόπουλος
ο συγγραφέας, πεζογράφος και θεατρικός
κοντέσσα Βαλέραινα
η γριά αρχόντισσα που κρατά το μυστικό
Μανόλης
ο γιος της κοντέσσας
Τασία
η νύφη της, που θέλει να πουλήσει το φάρμακο
Παυλάκης
ο εγγονός της κοντέσσας
Όρσολα
η υπηρέτρια
Τζώρτζης Πάπουζας
ο έμπορος που αποδεικνύεται πλαστογράφος
Μαρίκα Κοτοπούλη
ηθοποιός της παράστασης του 1918

Όροι

δράμα
θεατρικό έργο με σοβαρό, τραγικό θέμα
σκηνή
τμήμα της πράξης ενός θεατρικού έργου
σκηνική οδηγία
οδηγία του συγγραφέα σε παρένθεση
τραγικό δίλημμα
επιλογή ανάμεσα σε δύο αντίθετα χρέη
προοικονομία
προετοιμασία για όσα θα ακολουθήσουν
Νέα Σκηνή
ο θίασος του Χρηστομάνου (1904)
θέλα
θόλωμα των ματιών, καταρράκτης
κολονάτα
ισπανικό ασημένιο νόμισμα
καλπουζάνος
πλαστογράφος, απατεώνας
μπαγαπόντης
αλήτης, απατεώνας (ιταλική λέξη)
ταχινό
το πρωί
πέφκι
μικρό χαλί
Πλατεία Ρούγα
πλατεία της Ζακύνθου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η υπόθεση του «Μυστικού της κοντέσσας Βαλέραινας»;

Η γριά κοντέσσα ξέρει από οικογενειακή παράδοση ένα φάρμακο για τα μάτια που πρέπει να μένει μυστικό και να δίνεται δωρεάν. Η οικογένεια έχει φτωχύνει, και ο γιος της και η νύφη θέλουν να το πουλήσουν σε έναν έμπορο. Εκείνη δέχεται να φανερώσει τη συνταγή, αλλά πρώτα παίρνει δηλητήριο.

Ποιο είναι το τραγικό δίλημμα της Βαλέραινας;

Πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο χρέος προς την παράδοση, που απαγορεύει να εμπορευτεί το φάρμακο, και στην αγάπη για την οικογένειά της, που ζει στη φτώχεια. Μπορεί να παραδώσει το μυστικό μόνο όταν είναι βέβαιη ότι πεθαίνει, γι' αυτό αυτοκτονεί.

Πώς τελειώνει το απόσπασμα;

Αφού η κοντέσσα πάρει δηλητήριο, μαθαίνουν ότι ο έμπορος Πάπουζας πιάστηκε ως πλαστογράφος και ότι ο Μανόλης θα διοριστεί αστυνόμος. Η θυσία της αποδεικνύεται άσκοπη· εκείνη ζητά βοήθεια, αλλά είναι αργά, και πεθαίνει συγχωρώντας τους.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.